Δευτέρα, 26 Νοεμβρίου 2018

Τι πρέπει να ξέρω γα το εγκεφαλικό επεισόδιο


Τα κύτταρα του εγκεφάλου χρειάζονται μια σταθερή παροχή οξυγόνου και θρεπτικών ουσιών. Παρέχονται από ένα δίκτυο αιμοφόρων αγγείων που φθάνουν σε κάθε τμήμα του εγκεφάλου. Όταν κάτι κόβει την παροχή, τα εγκεφαλικά κύτταρα αρχίζουν να πεθαίνουν. Ο τραυματισμός που ακολουθεί ονομάζεται εγκεφαλικό επεισόδιο.

Τα περισσότερα εγκεφαλικά επεισόδια συμβαίνουν όταν ένας θρόμβος αίματος καταλήγει σε μια από τις αρτηρίες του εγκεφάλου, εμποδίζοντας τη ροή του αίματος. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο θρόμβος σχηματίζεται μέσα στην ίδια την αρτηρία, συνήθως επειδή μια πλάκα γεμάτη χοληστερόλη μέσα στην αρτηρία σπάει. Αυτό ονομάζεται θρομβωτικό εγκεφαλικό επεισόδιο. Σε άλλες περιπτώσεις, ένας θρόμβος αίματος ή μια συμπαγής μάζα που σχηματίζεται από τη συγκόλληση διάφορων σωματιδίων / συστατικών κατευθύνεται στον εγκέφαλο, όπου "μπλοκάρει" μια εγκεφαλική αρτηρία. Αυτό ονομάζεται εμβολικό εγκεφαλικό επεισόδιο. Ένας τρίτος τύπος εγκεφαλικού επεισοδίου, το αιμορραγικό εγκεφαλικό, συμβαίνει όταν ένα αιμοφόρο αγγείο στον εγκέφαλο εκρήγνυται.

Δεδομένου ότι διάφορες περιοχές του εγκεφάλου είναι υπεύθυνες για διαφορετικές λειτουργίες, τα συμπτώματα του εγκεφαλικού επεισοδίου ποικίλλουν. Μπορούν να είναι αλλαγές στην αίσθηση, την κίνηση, την όραση, την ομιλία, την ισορροπία και το συντονισμό κινήσεων. Μερικές φορές ένα εγκεφαλικό επεισόδιο προηγείται από μία ή περισσότερες παροδικές ισχαιμικές επιθέσεις (TIAs). Αυτά είναι σύντομα επεισόδια συμπτωμάτων που μοιάζουν με αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, τα οποία διαρκούν μερικά λεπτά - ή, ενδεχομένως, μέχρι 24 ώρες - και υποχωρούν χωρίς να αφήσουν κατάλοιπα. 

Αν νομίζουμε ότι έχει συμβεί κάτι αντίστοιχο σε εμάς τους ίδιους ή σε κάποιον άλλο, τότε πρέπει να ξεκινήσει όσο πιο γρήγορα γίνεται η αντίστοιχη θεραπεία. Στην περίπτωση αυτή ισχύει το "time is brain", δηλαδή "ο χρόνος είναι ο εγκέφαλος". 

Ο τύπος της θεραπείας εξαρτάται από τον τύπο του εγκεφαλικού επεισοδίου που έχει συμβεί. Εάν η παροχή αίματος στον εγκέφαλο αποκατασταθεί γρήγορα και πλήρως, είναι δυνατή μια πλήρη ανάκαμψη με ελάχιστη ή καθόλου αναπηρία. Όσο πιο εκτεταμένες είναι οι βλάβες και η μεγαλύτερη καθυστέρηση της θεραπείας, τόσο πιο σοβαρές και μακροχρόνιες είναι οι βλάβες.

Η αποκατάσταση μετά από ένα εγκεφαλικό επεισόδιο εξαρτάται από το πόσο καλά διάφορες υγιείς περιοχές του εγκεφάλου αναλαμβάνουν τα καθήκοντα με τα οποία είχαν επιφορτιστεί τα καταστραμμένα εγκεφαλικά κύτταρα.  

Σε κάποιο βαθμό, ιδιαίτερα σε παιδιά και νεαρούς ενήλικες, η ανάκτηση ικανοτήτων είναι εφικτή λόγω της δυνατότητας του εγκεφάλου να αντισταθμίζει τις ζημιές σε μια περιοχή του, αναπτύσσοντας μια άλλη περιοχή. Αυτό βασίζεται στην ιδιότητα του εγκεφάλου να αξιοποιεί εναλλακτικές νευρικές "καλωδιώσεις" ή να δημιουργεί νευρική "επανακαλωδίωση" γύρω από την τραυματισμένη περιοχή. Εάν αυτοί οι μηχανισμοί δεν ενεργοποιηθούν, τότε προσπαθούμε με διάφορες τεχνικές αποκατάστασης να βοηθήσουμε τον εγκέφαλο να ανακτήσει τη λειτουργία του.

Πηγές: Stroke, Harvard Heart Letter, Δ. Ψυρρόπουλος