Παρασκευή, 22 Σεπτεμβρίου 2017

Η καρδιά κινδυνεύει από τις φθινοπωρινές ιώσεις



Κάθε χρόνο, τέτοια εποχή, δημιουργείται ιδιαίτερη ανησυχία στους πολίτες εξαιτίας αιφνίδιων θανάτων που αποδίδονται σε ιογενείς λοιμώξεις  (ιώσεις) που προσβάλλουν κυρίως την καρδιά προκαλώντας μυοπερικαρδίτιδες

Τι ακριβώς είναι η μυοκαρδίτιδα και η περικαρδίτιδα

Πρόκειται για δύο νοσήματα που προσβάλλουν την καρδιά. Η μυοκαρδίτιδα αφορά την προσβολή του καρδιακού μυός, ενώ η περικαρδίτιδα την φλεγμονή της διπλής προστατευτικής «μεμβράνης» που περιβάλλει την καρδιά, δηλαδή του περικαρδίου. 

Συνήθως, η φλεγμονή του περικαρδίου συνδυάζεται με τη συλλογή υγρού ανάμεσα στα δύο πέταλα του περικαρδίου (εσωτερική και εξωτερική μεμβράνη) και σε αυτή την περίπτωση ονομάζεται υγρά περικαρδίτιδα. Πολύ συχνά, το ένα νόσημα επιπλέκεται με το άλλο και για αυτό το λόγο χρησιμοποιείται  ο όρος μυοπερικαρδίτιδα


Πού οφείλονται οι μυοπερικαρδίτιδες

Τα αίτια των δύο νοσημάτων είναι συνήθως ιογενή. Οι πιο συνηθισμένες κατηγορίες ιών που ενοχοποιούνται για τις μυοπερικαρδίτιδες είναι οι ιοί Coxsackie (κυρίως οι τύποι Β1 έως Β6), οι αδενοιοί, οι ιοί της γρίπης Α και Β, οι ECHO ιοί και άλλες λιγότερο συχνές ομάδες ιών.

Υπάρχουν πολλά διαφορετικά στελέχη ιών, ιδίως της γρίπης, ενώ η πλειονότητα των ιογενών λοιμώξεων δεν οδηγεί σε μυοπερικαρδίτιδα. 

Πώς μεταδίδονται αυτοί οι ιοί

Ο κύριος τρόπος μετάδοσης των ιών της γρίπης και των αδενοιών είναι μέσω μικροσταγονιδίων που αποβάλλουν οι πάσχοντες με το βήχα και διαχέονται στην ατμόσφαιρα. Οι ιοί εντοπίζονται στο σίελο, στα πτύελα ή στις ρινικές εκκρίσεις ενός επιμολυσμένου ατόμου. 

Τα υπόλοιπα άτομα επιμολύνονται από τον ιό σε περίπτωση που έλθουν σε άμεση επαφή με τις εκκρίσεις ενός πάσχοντα ή με αντικείμενα (επιφάνειες που έχουν επιμολυνθεί, όπως τα κοινά ποτήρια). Αντιθέτως, οι ιοί της κατηγορίας των Coxsackie ανήκουν στην ομάδα των εντεροιών και μεταδίδονται κυρίως μέσω της οδού κοπράνων-στόματος. Με άλλα λόγια, λερωμένες τουαλέτες, ανεπαρκές πλύσιμο των χεριών κ.λπ. 

Δυστυχώς, όλες αυτές οι κατηγορίες ιών χαρακτηρίζονται από μεγάλη μολυσματικότητα, δηλαδή μπορούν να μεταδοθούν πολύ εύκολα.

Ποιοι οι κίνδυνοι από τη μυοκαρδίτιδα και την περικαρδίτιδα 

Η περικαρδίτιδα, δηλαδή η συλλογή υγρού ανάμεσα στα δύο πέταλα του περικαρδίου οδηγεί σε περιορισμό της ικανότητας έκπτυξης της καρδιάς και επηρεάζει αρνητικά τη λειτουργικότητά της με αποτέλεσμα να μην μπορεί να στείλει μεγάλη ποσότητα οξυγομένου αίματος στα διάφορα όργανα του σώματος. Σπάνια η συλλογή υγρού είναι τόσο μεγάλη, ώστε να καταλήγει σε μεγάλο περιορισμό της κινητικότητας του καρδιακού μυός (καρδιακός επιπωματισμός) και να κινδυνεύει η ζωή μας.

Η μυοκαρδίτιδα, από την άλλη πλευρά, επηρεάζει τη λειτουργικότητα του καρδιακού μυός και τη μετάδοση των ηλεκτρικών ερεθισμάτων που συντονίζουν την καρδιακή λειτουργία. Σαν αποτέλεσμα, η καρδιά χάνει την ικανότητά να συστέλλεται και να διαστέλλεται συντονισμένα, δηλαδή να αντλεί το αίμα από τα διάφορα μέρη του σώματος και αφού αυτό οξυγονωθεί στους πνεύμονες  να το "εκτοξεύει" πάλι πίσω στα διάφορα όργανα και συστήματα του σώματος μας. 

Από άποψη πρόγνωσης, η μυοκαρδίτιδα είναι μια σοβαρή ασθένεια που μπορεί να έχει ακόμη και μοιραία κατάληξη και χρήζει ιδιαίτερης προσοχής.




Ποια είναι τα ανησυχητικά συμπτώματα

Τα συμπτώματα της ιογενούς περικαρδίτιδας και της μυοκαρδίτιδας μπορεί να μη γίνουν αμέσως αντιληπτά στα αρχικά στάδια της νόσου, καθώς τις πρώτες ημέρες επικρατούν τα συμπτώματα της οξείας φάσης της λοίμωξης, όπως ο πυρετός, η κακουχία και η ρινόρροια.

Σε περίπτωση περικαρδίτιδας, ο ασθενής αρχίζει να αισθάνεται έντονο πόνο στο θώρακα που εντοπίζεται στην περιοχή πίσω από το στέρνο (οπισθοστερνικά) και επιδεινώνεται ιδιαίτερα με τις αναπνευστικές κινήσεις και ιδίως στη βαθιά εισπνοή. Επίσης, χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι ο πάσχων δεν βρίσκει ανακούφιση σε καμία στάση σώματος. Ο πόνος μπορεί να αντανακλά στην περιοχή του λαιμού (τράχηλος), στην πλάτη ή και προς την περιοχή του στομάχου.

Η συλλογή μικρής ποσότητας περικαρδιακού υγρού δεν συνδυάζεται με θορυβώδη συμπτώματα καρδιακής δυσλειτουργίας, όπως προαναφέρθηκε, και συνήθως το υγρό απορροφάται μόνο του ή με τη βοήθεια φαρμακευτικής αγωγής (με αντιφλεγμονώδη ή και στεροειδή σε πιο σοβαρές περιπτώσεις) μέσα σε λίγες ημέρες. 

Η μυοκαρδίτιδα ξεκινά με συμπτώματα που μοιάζουν με αυτά μιας ίωσης, δηλαδή με κακουχία, δύσπνοια, πυρετό και πόνο στις αρθρώσεις. Υπάρχει όμως η πιθανότητα η νόσος να έχει απότομη έναρξη με κύρια χαρακτηριστικά αυτά της καρδιακής ανεπάρκειας: δύσπνοια, οιδήματα κάτω άκρων, διάταση των φλεβών του τραχήλου, γρήγορες αναπνοές (ταχύπνοια). Αλλα πιθανά συμπτώματα της μυοκαρδίτιδας είναι οι καρδιακές αρρυθμίες (ανωμαλίες του καρδιακού ρυθμού) ή και τα συγκοπτικά επεισόδια (απώλεια συνείδησης). Επίσης, είναι δυνατόν να παρουσιαστεί πολύ απότομα με αιφνίδιο θάνατο, χωρίς να έχουν προηγηθεί συμπτώματα ενδεικτικά της βαρύτητας της πάθησης, αν και κάτι τέτοιο είναι εξαιρετικά σπάνιο και ο κόσμος δεν θα πρέπει να πανικοβάλλεται.

Συνοψίζοντας, αν τα συμπτώματα μιας ίωσης παρατείνονται για περισσότερο από δύο με τρία εικοσιτετράωρα ή συνδυάζονται με έντονη δυσκολία αναπνοής, κόπωση ή πόνο στο στήθος που χειροτερεύει με τις κινήσεις και δεν ανακουφίζεται σε καμία στάση σώματος, επιβάλλεται να επισκεφθείτε άμεσα τον καρδιολόγο σας.

Πώς μπορεί κανείς να προστατευτεί

Αποτελεσματικός τρόπος προφύλαξης είναι οι εποχιακοί εμβολιασμοί μεγάλων τμημάτων του πληθυσμού και κυρίως των ευπαθών ομάδων, π.χ. ηλικιωμένοι, πάσχοντες από χρόνια νοσήματα, κ.α.

Εποχική λήψη για μεγάλο σχετικά διάστημα πρωτογάλακτος - Colostrum, κυρίως σε υγρή μορφή, φαίνεται ότι παρέχει υψηλής διαβάθμισης ανοσία. όπως επίσης και η καλή διατροφή που είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά με την ταυτόχρονη συμπληρωματική λήψη βιταμινών (π.χ. βιταμίνη C, διάφορα συμπλέγματα βιταμινών κ.α.).

Αναφορικά με τη δημόσια υγεία δεν υπάρχουν συγκεκριμένα μέτρα πρόληψης εκτός από την αποφυγή του συγχρωτισμού με άτομα που πάσχουν από ιώσεις, καθώς και την αποφυγή παραμονής σε κλειστούς χώρους όπου υπάρχουν πολλά άτομα. Αυτό συνιστάται ιδίως στις περιπτώσεις ατόμων που είναι ευάλωτα σε προσβολή από λοιμώξεις, όπως οι ηλικιωμένοι, τα παιδιά, τα άτομα που αναρρώνουν από κάποια ασθένεια, καθώς και όσοι πάσχουν από κάποια μορφή ανοσοκαταστολής (νεοπλασία, AIDS, κ.λ.π.). Αποτελεσματικό μέτρο είναι επίσης η διατήρηση καλών συνθηκών υγιεινής και ιδίως το συχνό πλύσιμο των χεριών.

Δευτέρα, 11 Σεπτεμβρίου 2017

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ: Tι είναι η εργομετρία και γιατί είναι απαραίτητη στην ασφαλή άθληση




Η εργοσπιρομετρία ή πιο σωστά καρδιοαναπνευστική δοκιμασία κόπωσης (ΚΑΔΚ) ή απλά εργομετρία στην καθημερινότητα μας είναι μία πολύ χρήσιμη και απλή διαδικαστικά εξέταση.

ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ

Η εργοσπιρομετρία ή πιο σωστά καρδιοαναπνευστική δοκιμασία κόπωσης (ΚΑΔΚ) ή απλά εργομετρία στην καθημερινότητα μας είναι μία πολύ χρήσιμη και απλή διαδικαστικά εξέταση.

Με αυτήν παίρνουμε πληροφορίες όχι μόνο για τη λειτουργία της καρδιάς, των πνευμόνων, του μυικού συστήματος αλλά για το σύνολο του οργανισμού, τόσο κατά την ηρεμία αλλά κυρίως κατά την άσκηση.

Στην ιατρική κλινική πράξη χρησιμοποιείται στη διάγνωση, στην εκτίμηση της βαρύτητας και της πρόγνωσης διαφόρων νοσημάτων, καθώς και στην αξιολόγηση της θεραπείας.

Χρησιμοποιείται επίσης στη μέτρηση του βασικού μεταβολισμού (τόσο κατά την ηρεμία αλλά και κατά την άσκηση) αλλά και σε όλα τα σοβαρά επαγγελματικά αθλητικά κέντρα για την εκτίμηση της φυσικής κατάστασης των αθλητών αλλά και των αθλούμενων (σε παιδιά και κυρίως σε έφηβους και ενήλικες).

Πώς διενεργείται η βασική εργοσπιρομετρία;

Η δοκιμασία διενεργείται είτε σε εργομετρικό ποδήλατο (κυκλοεργόμετρο) είτε σε κυλιόμενο τάπητα και καταγράφονται μετρήσεις από το καρδιαγγειακό, το αναπνευστικό, το κυκλοφορικό και το μυοσκελετικό σύστημα.

Ποιές παράμετροι καταγράφονται κατά τη βασική καρδιοαναπνευστική δοκιμασία κοπώσεως;

Αέρια αίματος και γαλακτικό οξύ
Αρτηριακή πίεση
Ηλεκτροκαρδιογράφημα ηρεμίας
Ηλεκτροκαρδιογράφημα κοπώσεως
Καρδιακή συχνότητα
Μεταβολικές παράμετροι όπως κατανάλωση οξυγόνου (VO2) και αποβολή διοξειδίου του άνθρακος (VCO2), αναερόβιο ουδό (AT) και ο κατά λεπτό εκπνεόμενος όγκος αέρα (VE)
Οξυμετρία (οξυγόνο αίματος)



Ποιοί έχουν ιατρική ένδειξη να υποβληθούν σε καρδιοαναπνευστική δοκιμασία κοπώσεως;

Η εργοσπιρομετρία, σε σύνθετες ή σοβαρές νόσους, μπορεί να υποδείξει τόσο το πάσχον σύστημα (π.χ. καρδιά ή πνεύμονες) αλλά και να εκτιμήσει (ποσοτικοποιήσει) το βαθμό και τη σοβαρότητα που αυτό πάσχει.

Ιατρική ένδειξη για να υποβληθούν σε καρδιοαναπνευστική δοκιμασία κοπώσεως έχουν όσοι παρουσιάζουν:

-Δύσπνοια προσπαθείας αγνώστου αιτιολογίας
-Ελάττωση της ικανότητας για άσκηση
-Νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος:
  • Χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια
  • Εκτεταμένες βρογχιεκτασίες
  • Κυστική ίνωση
  • Άσθμα στην άσκηση
  • Πνευμονική υπέρταση
  • Πνευμονική ίνωση

-Νοσήματα του καρδιαγγειακού συστήματος:
  • Στεφανιαία νόσος
  • Καρδιακή ανεπάρκεια

-Προεγχειρητική εκτίμηση κινδύνου:
  • Καρκίνος του πνεύμονα
  • Μεταμόσχευση καρδιάς ή πνευμόνων

-Προγράμματα αποκατάστασης
  • Εκτίμηση της αναπηρίας


Ποιοί άλλοι πρέπει να υποβληθούν στη βασική καρδιοαναπνευστική δοκιμασία κοπώσεως;

Εκτός από τις ιατρικές ενδείξεις, όπως αναφέρθηκαν προηγουμένως σε εργοσπιρομετρία μπορεί να υποβληθούν και άλλες ομάδες του πληθυσμού (παδιά, έφηβοι και ενήλικες) για εκτίμηση του βαθμού λειτουργίας διαφόρων παραμέτρων του οργανισμού.


Αθλητές και αθλούμενοι

Έλεγχος της φυσικής κατάστασης
Πιστοποίηση της ασφαλούς άθλησης / άσκησης
Έλεγχος της αποτελεσματικότητας της προπόνησης σε διαδοχικές μετρήσεις
Καθορισμός του είδους της άσκησης (αερόβια, αναερόβια)
Καθορισμός του προπονητικού προγράμματος και της βέλτιστης έντασης της άσκησης
Μέτρηση βασικού μεταβολικού ρυθμού (Resting Metabolic Rate kcal/h) για σχεδιασμό της διατροφής
Εντοπισμός των πηγών ενέργειας που χρησιμοποιεί ο οργανισμός στα διάφορα επίπεδα έντασης της άσκησης (π.χ. υδατάνθρακες, πρωτείνες κ.α.)



Δεν χρειάζονται άλλες εργομετρικές δοκιμασίες οι αθλητές; 

Οι αθλητές και οι ερασιτεχνικά αθλούμενοι και πάντα σχετικά με το άθλημα ή τα αθλήματα που ασχολούνται πρέπει να υπόκεινται και σε άλλες δοκιμασίες που εκτιμούν την απόδοση και αντοχή των ομάδων μυών που χρησιμοπούν περισσότερο (π.χ. οι ποδηλάτες, οι κωπηλάτες, οι δρομείς μεγάλων αποστάσεων, οι αρσιβαρίστες, οι κολυμβητές, κ.α.).

Οι δοκιμασίες αυτές γίνονται σε αθλητιατρικούς  χώρους.

Η απαραίτητη προυπόθεση όμως είναι να έχει προηγηθεί ο πλήρης βασικός καρδιολογικός και εργοσπιρομετρικός έλεγχος.  

Απαραίτητη επισήμανση: οι δοκιμασίες αυτές πρέπει να γίνονται σε διαφορετικές συνεδρίες και ποτέ την ίδια ημέρα.

Παχύσαρκοι

Μέτρηση βασικού μεταβολικού ρυθμού (Resting Metabolic Rate, kcal/h) για σχεδιασμό διαιτολογικού προγράμματος
Έλεγχος της φυσικής κατάστασης
Καθορισμός προγράμματος άσκησης
Έλεγχος του καρδιαγγειακού και του αναπνευστικού συστήματος

Είναι επικίνδυνη εξέταση;

Η εξέταση είναι ασφαλής με σπάνια ανεπιθύμητα συμβάντα τα οποία συμβαίνουν σε ποσοστά ίδια με αυτά της καρδιολογικής δοκιμασίας κόπωσης (κοινώς test κοπώσεως).

Ποιός αξιολογεί τα αποτελέσματα της εργοσπιρομετρίας;

Καθώς η καρδιοαναπνευστική δοκιμασία κοπώσεως είναι μία σύνθετη εξέταση που αξιολογεί παραμέτρους από πολλά συστήματα του σώματος, για την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων χρειάζεται η αντίστοιχη ομάδα.

Ο καρδιολόγος, ο πνευμονιολόγος, ο παθολόγος και ο χειρουργός είναι οι κύριες ιατρικές ειδικότητες που εμπλέκονται στην αξιολόγηση των αποτελεσμάτων ανάλογα με την ένδειξη.

Επίσης ο γυμναστής, ο εργοφυσιολόγος, ο διαιτολόγος, ο προπονητής είναι μία άλλη ομάδα η οποία συχνά καλείται όχι μόνο να ερμηνεύσει αλλά και να δράσει σύμφωνα με τα αποτελέσματα της δοκιμασίας.

Αυτός όμως που θα αναλάβει να ερμηνεύσει τα αποτελέσματα ή να θέσει διάγνωση πρέπει να είναι απόλυτος γνώστης της εξέτασης, να έχει εμπειρία και τριβή τόσο με τη διαδικασία της διενέργειας αλλά και της ερμηνείας των αποτελεσμάτων.

Το ίδιο έμπειρος και γνώστης πρέπει να είναι και αυτός που θα κληθεί να τροποποιήσει: 
το πρόγραμμα προπόνησης ενός αθλητή ή ενός αθλούμενου
τη φαρμακευτική αγωγή ενός ασθενούς