Τρίτη, 10 Δεκεμβρίου 2013

Πως μαθαίνουν τα παιδιά για τα καρδιακά προβλήματα υγείας στην οικογένειά τους



(dps.kardiologos@gmail.com & 2310 963286 & 6944 372956)

Πώς να μιλήσετε με τα παιδιά σας όταν μια καρδιαγγειακή νόσος εμφανίζεται στην οικογένεια 

Εάν μια καρδιακή πάθηση ή ένα εγκεφαλικό επεισόδιο «χτυπήσει» την οικογένειά σας, υπάρχει κάτι που είναι εξίσου σημαντικό με τη φροντίδα του εαυτού σας - η φροντίδα των παιδιών σας. Τα παιδιά δεν είναι ποτέ πολύ μικρά (ή πολύ μεγάλα) για να αναλάβουν δράση. 

Μπορεί να έχετε ήδη διαγνωστεί με καρδιοπάθεια ή να είχατε υποστεί κάποιο καρδιακό ή εγκεφαλικό επεισόδιο. Είναι επίσης πιθανό να έχετε υψηλή αρτηριακή πίεση, υψηλή χοληστερόλη ή διαβήτη, παράγοντες δηλαδή που αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων. Εάν τα αδέλφια σας, οι γονείς σας ή οι παππούδες/γιαγιάδες σας βιώνουν παρόμοιες καταστάσεις, τότε θα πρέπει να γνωρίζετε ότι ανήκετε στην κατηγορία ατόμων με οικογενειακό ιστορικό καρδιοπάθειας.

Το ίδιο θα πρέπει να συμβαίνει και με τα παιδιά σας. Είτε είναι παιδιά, έφηβοι, νεαροί ενήλικες είτε ενήλικες, πρέπει να γνωρίζουν, υποστηρίζει η Δρ Paula A. Johnson, καθηγήτρια καρδιολογίας και επικεφαλής της γυναικείας υγείας στο, συνεργαζόμενο με το Πανεπιστήμιο του Harvard, Brigham and Women's Hospital

«Η γνώση του οικογενειακού ιστορικού είναι ένα από τα πιο ισχυρά εργαλεία που έχουμε για να καθοδηγήσουμε τον κόσμο σχετικά με το πώς να φροντίζουμε τον εαυτό μας από την σκοπιά της υγείας» αναφέρει η Dr. Johnson. Αυτή είναι μια ευκαιρία για τα παιδιά σας προκειμένου να κάνουν τις αλλαγές εκείνες στον τρόπο ζωή τους, που θα επιφέρουν τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα αποτελέσματα.

Τα σοβαρότερα προειδοποιητικά σημάδια είναι τα πρώιμα προβλήματα με την καρδιά ή με τα αιμοφόρα αγγεία. «Πρώιμα» σημαίνει πριν την ηλικία των 55 ετών για τους άνδρες και πριν την ηλικία των 65 ετών για τις γυναίκες. Καθώς τα οιστρογόνα έχουν προστατευτική δράση στην καρδιά, τα καρδιαγγειακά προβλήματα που εμφανίζονται σε γυναίκες νεαρής ηλικίας είναι μια ισχυρή ένδειξη για την ύπαρξη οικογενειακού ιστορικού.

Η ύπαρξη οικογενειακού ιστορικού καρδιοπάθειας δεν είναι κάτι ασήμαντο. Σε μια μελέτη που πήραν μέρος πάνω από 112.000 οικογένειες στη Γιούτα των ΗΠΑ, το 14% είχε ιστορικό καρδιοπάθειας. Όμως, τα μέλη αυτών των οικογενειών αντιπροσωπεύουν το 72% των ατόμων με πρόωρη καρδιοπάθεια, το 48% των ατόμων με καρδιακή νόσο σε οποιαδήποτε ηλικία και το 86% των ατόμων που είχαν υποστεί εγκεφαλικά επεισόδια πριν την ηλικία των 75 ετών.  

Τι να πείτε στα παιδιά σας

Τα γονίδια που μεταβιβάζονται από τη μία γενιά στην άλλη επιδρούν σε όλους τους βιοχημικούς παράγοντες που επηρεάζουν την καρδιαγγειακή νόσο: Πόσο καλά το σώμα σας επεξεργάζεται τα διατροφικά λίπη, πως το σώμα σας αναγνωρίζει και αντιμετωπίζει τις λοιμώξεις, τη λειτουργία των αιμοφόρων αγγείων, την πήξη του αίματος, την ευαισθησία στην ινσουλίνη, τον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης και άλλα πολλά.

Ωστόσο, δεν ευθύνονται μόνο τα γονίδια. Οι οικογένειες συχνά μοιράζονται τις ίδιες διατροφικές συνήθειες, τηρούν παρόμοια στάση απέναντι στη σωματική άσκηση, ζουν στην ίδια περιοχή και ανήκουν στην ίδια πολιτισμική ομάδα. Όλοι αυτοί οι παράγοντες μπορούν επίσης να επηρεάσουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιακής νόσου και εγκεφαλικού επεισοδίου.

Συνεπώς, τα γονίδια δεν ορίζουν απολύτως την μοίρα μας. Όποιο και εάν είναι το οικογενειακό ιστορικό σας, οι προσωπικές σας αποφάσεις για την υγεία έχουν μεγαλύτερη σημασία.

Το οικογενειακό ιστορικό σας δεν συνεπάγεται ότι τα παιδιά σας θα εμφανίσουν καρδιαγγειακά νοσήματα. Η πρόληψη - μέσω της διατροφής, του τρόπου ζωής και της υγειονομικής περίθαλψης - μπορούν να κάνουν τη διαφορά. Στην μελέτη της Γιούτα στις ΗΠΑ, υπήρχε χαμηλότερη επίπτωση των καρδιαγγειακών παθήσεων σε μια μεταγενέστερη γενιά που είχε λάβει σχετική ενημέρωση σχετικά με το οικογενειακό ιστορικό της.

Το τι θα πείτε στα παιδιά σας εξαρτάται από την ηλικία τους. Εάν δεν έχουν φτάσει ακόμη στην αρχή της ενηλικίωσης, είναι περισσότερο σημαντικό να τα καθησυχάσετε παρά να τα φοβίσετε. Στα μικρότερα παιδιά, μην δίνετε πάρα πολλές πληροφορίες πολύ γρήγορα. Ξεκινήστε με κάποια απλά γεγονότα και ρωτήστε τα εάν έχουν κάποια απορία. Απαντήστε απλά και άμεσα.

Μπορείτε να πείτε «Έχουμε ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου στην οικογένεια μας και εξηγείστε τι είναι αυτό. Να επισημάνετε ότι μπορούμε να αποτρέψουμε αυτά τα προβλήματα», υποστηρίζει η Dr. Johnson. «Μιλήστε στα παιδιά σας σχετικά με την υγιεινή διατροφή και τη φυσική άσκηση».

Ένα παράδειγμα σχετικά με το πώς είναι μια καρδιά μπορεί να σας βοηθήσει να εξηγήσετε τις καρδιακές παθήσεις στα μικρά παιδιά. Αναφερόμενοι στην καρδιά ως αντλία και τα αιμοφόρα αγγεία ως υδραυλικούς σωλήνες, θα τους βοηθήσετε να οπτικοποιήσουν τις βασικές ιδέες.

Εάν τα παιδιά σας – η ακόμα και τα εγγόνια σας – έχουν ήδη φτάσει στην ενηλικίωση, μην υποθέσετε ότι γνωρίζουν σχετικά με τον κίνδυνο στην οικογένεια. «Πολλά νέοι άνθρωποι δεν λαμβάνουν τακτική ιατρική φροντίδα, με αποτέλεσμα εκείνοι με επιβαρυμένο οικογενειακό ιστορικό καρδιαγγειακών νοσημάτων να πρέπει να αντιληφθούν γιατί είναι τόσο σημαντικό να είναι σε τακτική επαφή με έναν ιατρό πρωτοβάθμιας φροντίδας» αναφέρει η Dr. Johnson says. «Με αφορμή τη μεταρρύθμιση στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, αυτή είναι η κατάλληλη στιγμή για να μπορέσουν να ενταχθούν στο σύστημα υγείας, κατανοώντας το οικογενειακό ιστορικό τους και μαθαίνοντας τι μπορούν να κάνουν για να διατηρήσουν την υγεία τους».

Ανάλογα με τα είδη των καρδιαγγειακών νοσημάτων που υπάρχουν σε μια οικογένεια, συγκεκριμένες διαγνωστικές εξετάσεις είναι πολύ σημαντικές. Πχ. μερικές οικογένειες έχουν προδιάθεση για πολύ υψηλά επίπεδα χοληστερόλης, ένα γενετικό χαρακτηριστικό που ονομάζεται «οικογενής υπερχοληστερολαιμία». Υψηλή αρτηριακή πίεση σε νεαρή ηλικία ή προβλήματα με την καρδιακή βαλβίδα ίσως απαιτούν άλλα είδη εξετάσεων.

«Η συζήτηση με τα παιδιά σχετικά με το οικογενειακό ιστορικό καρδιαγγειακών νοσημάτων πρέπει να επικεντρώνεται στην πρόληψη και για το ποιά είδους εξέταση είναι απαραίτητη» υποστηρίζει η Dr. Johnson. «Δεν είναι κάτι που θα πρέπει να κάνει τους ανθρώπους να ανησυχούν ή να αγχώνονται, αλλά θα πρέπει να το λαμβάνουν υπόψη».

Πώς να πάρετε ένα οικογενειακό ιστορικό

Παρατίθενται μερικές προτάσεις:

Ο καλύτερος τρόπος για να μάθετε για το οικογενειακό ιστορικό σας είναι να ρωτάτε.

Συζητήστε σε οικογενειακές συγκεντρώσεις και συλλέξτε πληροφορίες αναφορικά με την υγεία στην οικογένεια σας - θα μπορούσε να κάνει τη διαφορά στη ζωή του παιδιού σας. 

Καταγράψτε τα ονόματα των στενών συγγενών σας όσο και των συγγενών του/της συζύγου σας: γονείς, αδέλφια, παππούδες/γιαγιάδες, παιδιά, θείες, θείους, ανιψιές και ανιψιούς. Συμπεριλάβετε τις παθήσεις που κάθε συγγενής έχει (ή είχε) και σε ποιά ηλικία οι παθήσεις αυτές διαγνώστηκαν για πρώτη φορά. 

Συζητήστε τις ανησυχίες σας σχετικά με το οικογενειακό ιστορικό, με τον ιατρό του παιδιού σας καθώς και με τον ιατρό της μητέρας, σε περίπτωση που η οικογένεια σκέφτεται να αποκτήσει και άλλο παιδί. Συγκεντρώστε αυτές τις πληροφορίες προτού επισκεφθείτε τον ιατρό. 

Ενημερώνετε συχνά το οικογενειακό ιστορικό. Εάν το παιδί σας είναι μικρό, μοιραστείτε αυτές τις πληροφορίες με τον ιατρό του παιδιού. Τα μεγαλύτερα παιδιά θα πρέπει να μοιράζονται τις νέες πληροφορίες με τον ιατρό τους. 

Πηγή: Harvard Heart Letter & www.neaygeia.gr