Κυριακή, 21 Οκτωβρίου 2012

Η υπερβολική γυμναστική δημιουργεί ... επικίνδυνα προβλήματα στην καρδιά ...!


Δρ Δημήτρης Ζ. Ψυρρόπουλος
(dps.kardiologos@gmail.com & 2310-963-286 & 6944-372-956)

Η υπερβολική γυμναστική, όπως το να τρέχει κανείς στον μαραθώνιο, μπορεί να προκαλέσει μόνιμες καρδιολογικές βλάβες και να προκαλέσει καρδιακές αρρυθμίες, προειδοποιούν αμερικανοί επιστήμονες κάτι που ονομάζουν το «φαινόμενο του Φειδιππίδη».

Όπως λένε, υπάρχει ένα «ανώτατο όριο ασφαλείας» για την καρδιολογική υγεία το οποίο είναι μία ώρα γυμναστική την ημέρα. Όταν κάποιος γυμνάζεται περισσότερο από αυτό, όχι μόνον δεν αποκομίζει ιδιαίτερα οφέλη αλλά αντιθέτως μπορεί να βλάπτει την υγεία του.

Το εύρημα προέρχεται από την ανάλυση των διαθέσιμων στοιχείων από επιστήμονες από το Κάνσας (επικεφαλής ερευνητής: Δρ Τζέιμς Ο’Κίφι), οι οποίοι λένε ότι τα προγράμματα εντατικής προπόνησης και οι αγώνες ακραίας αντοχής μπορεί να είναι επιζήμιοι για την καρδιολογική υγεία.

Όπως ανακάλυψαν, δραστηριότητες όπως ο μαραθώνιος, το τρίαθλον και οι ποδηλατικοί γύροι μπορεί να προκαλέσουν δομικές αλλαγές στην καρδιά και στις μεγάλες αρτηρίες της, οδηγώντας σε μόνιμα προβλήματα.

Υποστηρίζεται τόσο από τα μέλη της ερευνητικής ομάδας του Saint Luke’s όσο και από άλλους ειδικούς  ότι «Παρ’ ότι η γυμναστική δεν είναι φάρμακο, διαθέτει πολλά χαρακτηριστικά ενός πανίσχυρου φαρμακευτικού παράγοντα» όπως επίσης και ότι «Η καθημερινή άσκηση μπορεί να είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική για την πρόληψη και την θεραπεία πολλών ασθενειών, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνονται η στεφανιαία νόσος, η γενικευμένη αθηρωμάτωση, η υπέρταση, η καρδιακή ανεπάρκεια και η παχυσαρκία. Όπως όμως ισχύει με όλους τους φαρμακολογικούς παράγοντες, έτσι και η άσκηση έχει μίαμέγιστη δόση ασφαλείας”, πέρα από την οποία οι ανεπιθύμητες επιδράσεις της, όπως οι μυοσκελετικοί τραυματισμοί και το καρδιαγγειακό στρες, υπερκαλύπτουν τα δυνητικά οφέλη».

Η ανάλυση της άσκησης

Όπως γράφουν ο Δρ Ο’Κίφι και οι συνεργάτες του στην επιθεώρηση «Mayo Clinic Proceedings», εξέτασαν τις μελέτες που αφορούν τους μηχανισμούς, την παθοφυσιολογία και τις κλινικές εκδηλώσεις των καρδιαγγειακών επιδράσεων της γυμναστικής αντοχής.

Τα ευρήματα έδειξαν πως η ακραία προπόνηση αντοχής προκαλεί παροδικές δομικές καρδιαγγειακές αλλαγές και αυξήσεις σε δείκτες της καρδιολογικής υγείας, που επιστρέφουν στο φυσιολογικό μέσα σε μία εβδομάδα από την προπόνηση.

Σε μερικούς ανθρώπους, όμως, έπειτα από μήνα και χρόνια επαναλαμβανόμενων καρδιαγγειακών αλλαγών, η διαδικασία αυτή οδηγεί στην δημιουργία ουλών σε ορισμένες περιοχές της καρδιάς και σε αφύσικους καρδιακούς παλμούς.

Σε μία μελέτη, το σχεδόν 12% των υγιών μαραθωνοδρόμων που συμμετείχαν είχαν ενδείξεις ουλών στο μυοκάρδιό τους, ενώ μέσα σε δύο χρόνια παρακολούθησης οι μαραθωνοδρόμοι παρουσίασαν πολύ υψηλότερα ποσοστά στεφανιαίας νόσου απ’ ότι άλλοι δρομείς, οι οποίοι δεν προπονούνταν ούτε έτρεχαν στον μαραθώνιο.

Σύμφωνα με την μετα-ανάλυση αυτή, είναι καλά γνωστό πως οι κορυφαίου επιπέδου αθλητές έχουν συχνά μη φυσιολογικά ηλεκτροκαρδιογραφήματα. Τώρα, όμως, τεκμηριώνεται ότι οι αλλαγές που υφίσταται η καρδιά λόγω της υπερβολικής άσκησης είναι που ευθύνονται για τις διαταραχές του καρδιακού ρυθμού.

Στην πραγματικότητα, οι μελέτες δείχνουν ότι οι συμμετέχοντες σε μαραθωνίους ή σε ποδηλατικούς γύρους έχουν πενταπλάσια συχνότητα ινιδισμού των κόλπων (είναι μια μορφή καρδιακής αρρυθμίας) απ’ ό,τι άλλοι ασκούμενοι.

Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι η χρόνια, σκληρή προπόνηση μπορεί να σχετίζεται και με άλλα καρδιολογικά προβλήματα, όπως η σκλήρυνση των τοιχωμάτων των αρτηριών.

«Φαινόμενο του Φειδιππίδη»

Η ανάλυση δεν υποδηλώνει πως κινδυνεύουν όλοι οι ασχολούμενοι με σπορ αντοχής, αλλά ένα μεγάλο ποσοστό διατρέχει αυξημένο κίνδυνο να υποστεί το «φαινόμενο του Φειδιππίδη», όπως αποκαλείται η καρδιοπάθεια λόγω γυμναστικής.

Ο Φειδιππίδης, ο πρώτος μαραθωνοδρόμος στην Ιστορία, πέθανε το 490 π.Χ. αμέσως μόλις έφτασε από τον Μαραθώνα στην Αθήνα, εξαιτίας βαριάς καρδιολογικής βλάβης που του προκάλεσε το ακραίο τρέξιμο.

Ο θάνατός του αποτελεί την πρώτη αναφορά για αιφνίδιο καρδιακό θάνατο ενός δρομέα μεγάλων αποστάσεων.

«Όσοι γυμνάζονται είναι πολύ πιο υγιείς απ’ όσους διάγουν καθιστική ζωή και η άσκηση είναι ένα από τα σημαντικότερα πράγματα που μπορούμε να κάνουμε για την υγεία μας», τόνισε ο δρ Ο’Κίφι.

«Ωστόσο, τα στοιχεία μας δείχνουν ότι πάρα πολλοί άνθρωποι δεν καταλαβαίνουν ότι τη μερίδα του λέοντος των οφελών παρέχει η γυμναστική με μέτρο. Η υπερβολική γυμναστική δεν είναι κατ’ ανάγκην ωφέλιμη για την καρδιαγγειακή υγεία. Πάνω από 30-60 λεπτά προπόνηση την ημέρα, μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες στην υγεία».

Σήμερα γνωρίζουμε ότι η εξαιρετικά μεγάλη παραγωγή ελεύθερων ριζών οξυγόνου κατά τη διάρκεια των αυξημένων μεταβολικών διεργασιών που αναπτύσσονται στη μεγάλη και διαρκή σωματική καταπόνηση είναι το κυρίως υπεύθυνο αίτιο για την οξείδωση των ιστών. Αυτό οδηγεί στην εμφάνιση πολλών παθολογικών και νοσογόνων καταστάσεων ανάμεσά τους και των επικίνδυνων καρδιακών αρρυθμιών.

Είναι γνωστό επίσης ότι εκτός από το «φαινόμενο του Φειδιππίδη» υπάρχει και η διάχυτη άποψη ότι οι ασκούμενοι έντονα όπως αυτοί που κάνουν πρωταθλητισμό παρουσιάζουν όλως παραδόξως πρώιμα φαινόμενα σωματικής γήρανσης. Το γεγονός αυτό επίσης αποδίδεται στην εξαιρετικά μεγάλη παραγωγή ελεύθερων ριζών οξυγόνου  και στην ανεπαρκή πρόσληψη αντιοξειδωτικών ουσιών.

Οδηγίες για τη δυνητικά  καλύτερη διαχείριση τέτοιων καταστάσεων όπως είναι αυτές που αναφέρονται στο άρθρο.

-Ο έλεγχος του μεταβολισμού σε ειδικά κέντρα *  [π.χ. η μέτρηση των επιπέδων των ελεύθερων ριζών οξυγόνου και αντιοξειδωτικών ουσιών και άλλων μεταβολικών παραμέτρων, η ταυτοποίηση της δυνανεξίας ή αλλεργίας στα βασικά συστατικά των τροφών (λιπίδια, πρωτείνες, υδατάνθρακες κ.α.) όπως και ο ακριβής καθορισμός της επιμέρους σύστασης των λιπιδίων ή των πρωτεινών και υδατανθράκων με τη βοήθεια της μοριακής βιολογίας (-omnics)

-Ισορροπημένη διατροφή με ποικιλία τροφίμων και διατροφικών συμπληρωμάτων που είναι πλούσια σε ειδικά συνδυασμένες αντιοξειδωτικές ουσίες 

-Υιοθέτηση της Μεσογειακής και κυρίως της κρητικής δίαιτας.


* Μονάδα Μελέτης Μεταβολισμού - MUMS
   Κλεάνθους 16 - Περιοχή Ιπποκράτειου Νοσοκομείου
   Τηλεφωνικό κέντρο: 2310 94 40 50
   http://mus-metabolism.blogspot.gr/
Πηγές: Gymnasium Exclusive Thessaloniki