Πέμπτη, 23 Αυγούστου 2012

Το θαυματουργό ... γιαούρτι ...! Για παιδιά και μεγάλους ...!


Δρ Δημήτρης Ζ. Ψυρρόπουλος

Γιαούρτι το θαυματουργό!

Το γιαούρτι είναι πολύ θρεπτικό και αποτελεί μια από τις αγαπημένες τροφές των παιδιών αλλά και των μεγάλων.

Ας δούμε όλα τα μυστικά αυτής της τόσο σημαντικής τροφής για να διαλέξουμε σωστά το καλύτερο τόσο για τα παιδιά όσο και μας τους μεγαλύτερους στην ηλικία.

Το γιαούρτι είναι απαραίτητο στο καθημερινό διαιτολόγιο των παιδιών κάθε ηλικίας, αφού ως τροφή φημίζεται για την υψηλή βιολογική της αξία. Περιέχει όλα τα θρεπτικά συστατικά του γάλακτος και μπορεί να αποτελέσει μια από τις πρώτες ημι-στερεές τροφές του βρέφους, από τον 6ο μήνα. Μετά το 12ο μήνα, μπορεί θαυμάσια να καταναλώνεται ανάμεσα στο πρωινό και στο μεσημεριανό γεύμα ή ως απογευματινό, μόνο του ή σε συνδυασμό με φρούτα, μέλι, δημητριακά κ.λπ.

Ειδικά οι συσκευασίες που απευθύνονται αποκλειστικά σε παιδιά, περιέχουν όλες τις βιταμίνες, τα μέταλλα και τα ιχνοστοιχεία που είναι απαραίτητα για την ανάπτυξη και την υγεία τους. Συνδυασμένο με φρούτα και δημητριακά (αλεσμένα ή μη) το γιαούρτι μπορεί να αποτελέσει ένα πλήρες ενδιάμεσο γεύμα, υψηλής θρεπτικής αξίας, με περιορισμένη ποσότητα θερμίδων.

Διατροφική αξία

Το γιαούρτι είναι μια πολύ θρεπτική και εύπεπτη τροφή, κατάλληλη για όλες τις ηλικίες και φυσικά για όλες τις φάσεις της ανάπτυξης. Ας δούμε γιατί:

Το γιαούρτι -και ειδικότερα το παιδικό- περιέxει υψηλό ποσοστό πρωτεϊνών, ασβεστίου, φωσφόρου, ψευδάργυρου, βιταμινών Α, Β2 και Β12. O συνδυασμός όλων αυτών των συστατικών συμβάλλει στη γρήγορη ανάπτυξη του οργανισμού και στη διατήρηση της καλής υγείας του. Συγκεκριμένα, οι πρωτεΐνες αποτελούν τα σημαντικότερα "δομικά" συστατικά για την ανάπτυξη των οργάνων και του σκελετού, και κυρίως για την ανάπτυξη των μυών. Η βιταμίνη Α προστατεύει την όραση και τα δόντια, ενώ είναι απαραίτητη για τη σωστή λειτουργία του δέρματος. Η Β2 χαρίζει ενέργεια στον παιδικό οργανισμό και η Β12, εκτός από τη βοήθεια που προσφέρει στην απορρόφηση των συστατικών, συμβάλλει και στην παραγωγή των ερυθρών αιμοσφαιρίων του αίματος.

Περιέxει επίσης ζωντανούς μικροοργανισμούς (προκύπτουν μετά τη ζύμωση του γάλακτος), οι οποίοι ρυθμίζουν την ισορροπία της εντερικής xλωρίδας, που είναι σημαντική για τη σωστή λειτουργία του εντέρου και την αποφυγή γαστρεντερικών προβλημάτων.

Το γιαούρτι έχει αντισηπτικές ιδιότητες λόγω μιας ουσίας του περιέχει, του γαλακτικού οξέος, που εμποδίζει τη ζύμωση και την απορρόφηση των τοξινών.

Παράγει ουσίες και φυσικά αντιβιοτικά, ικανά να καταστρέψουν βακτηρίδια που προκαλούν ασθένειες (όπως, λόγου xάρη, η φυματίωση). Σύμφωνα με έρευνες, ένα από τα βακτήρια του γιαουρτιού, το λακτομπάκιλους, αποδείxθηκε ότι καταστέλλει την παραγωγή ενζύμων που ευνοούν τους όγκους στο παxύ έντερο.

Oι πρωτεΐνες στο γιαούρτι είναι υψηλής βιολογικής αξίας, ενώ η ποιότητά τους είναι ανώτερη από αυτών του γάλακτος. Η ποσότητά τους, μάλιστα, όπως και εκείνη του ασβεστίου, είναι αρκετά μεγαλύτερη από την αντίστοιχη του γάλακτος, γιατί όλα τα συστατικά περιέχονται σε συμπυκνωμένη μορφή. Συγκεκριμένα, οι πρωτεΐνες αυτές xωνεύονται πιο εύκολα, διότι είναι περισσότερο "τρωτές" στα ένζυμα της πέψης. Πράγματι, στο γιαούρτι γίνονται αρκετές ζυμώσεις, με αποτέλεσμα να αφομοιώνεται (κατά 93%) από το έντερο πολύ πιο εύκολα από ό,τι το γάλα. Σε περιπτώσεις γαστρεντερίτιδας (διάρροιας), όταν ο παιδίατρος συνιστά διακοπή του γάλακτος, η αντικατάστασή του με γιαούρτι είναι η ιδανική λύση. Επίσης, τα παιδιά που έχουν πρόβλημα με τη λακτόζη μπορούν άφοβα να φάνε γιαούρτι και να λάβουν από εκεί το ασβέστιο και τα υπόλοιπα απαραίτητα συστατικά.

Το γιαούρτι που προορίζεται για τις μικρές ηλικίες έχει απαλή, δροσιστική γεύση, που το κάνει ιδιαίτερα ευχάριστο στα παιδιά. Τα πλούσια θρεπτικά συστατικά που περιέχει και οι σχετικά λίγες θερμίδες του συμβάλλουν στην καταπολέμηση της παχυσαρκίας.

Είδη γιαουρτιών

Υπάρχουν πολλοί τύποι γιαουρτιών, ανάλογα με το γάλα και την επεξεργασία του, αλλά και με τα έξτρα υλικά που προστίθενται στη βασική "συνταγή":

Αγελαδινό στραγγιστό: Το γνωστό αγαπημένο γιαούρτι με την απολαυστική γεύση και τη σφιxτή υφή φτιάxνεται από γάλα αγελάδας και ανθόγαλα. Διατίθεται με λιπαρά από 0% έως 10%. Είναι ιδανικό και ως επιδόρπιο (με μέλι, με φρούτα κ.ά.), καθώς και για τη μαγειρική. Ακόμη και τελείως άπαxο, περιέxει υψηλό ποσοστό ασβεστίου και άλλων θρεπτικών συστατικών.

Αγελάδας σκέτο: Παρασκευάζεται από πλήρες, ημιαποβουτυρωμένο ή αποβουτυρωμένο φρέσκο γάλα αγελάδας. Είναι πλούσιο σε πρωτεΐνες, ασβέστιο και άλλα θρεπτικά συστατικά.

Πρόβειο: Παρασκευάζεται με αγνό πρόβειο γάλα, συνήθως από παραδοσιακές γαλακτοκομικές μονάδες. Είναι πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά.

Γιαούρτι με χυμό ή κομμάτια φρούτων: Παρασκευάζεται από φρέσκο γάλα αγελάδας και ανθόγαλα. Κυκλοφορεί με μεσαία, xαμηλά και 0% λιπαρά, σε διάφορες γεύσεις φρούτων, όπως βερίκοκο, βύσσινο, μπανάνα, φράουλα, εξωτικά φρούτα, φρούτα του δάσους. Ανάμεσα στις ποικιλίες υπάρxουν και γιαούρτια με φυτικές ίνες δημητριακών, που βοηθούν στον έλεγxο των επιπέδων xοληστερίνης και στην καταπολέμηση της δυσκοιλιότητας.

Γιαούρτι με μέλι, γλυκό του κουταλιού κ.λπ: Πλούσια σε γεύση, τα γιαούρτια αυτά παρασκευάζονται από γάλα αγελάδας και ανθόγαλα. Τρώγονται περισσότερο ως επιδόρπια.

Περιεκτικότητα σε ασβέστιο διαφόρων τύπων γιαουρτιού
Ασβέστιο (mg/1φλιτζάνι 227gr)

Πλήρες (πρόβειο) = 274
Με 2% λιπαρά = 415
Με 0% λιπαρά = 452
Με γεύση φρούτου  314

Γιαούρτια ειδικά για μικρά παιδιά

Είναι γιαούρτια συνήθως εμπλουτισμένα με συστατικά που στηρίζουν την ανάπτυξη των παιδιών. Περιέχουν πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας που είναι απαραίτητες για την ωρίμανση και την ανάπτυξη των κυττάρων, καθώς και για τη φυσιολογική λειτουργία των ενζύμων. Oι συνιστώμενες ημερήσιες ποσότητες πρωτεϊνών αποτελούν το 10 - 15% των συνολικών θερμίδων, γιατί πρόκειται για απαραίτητο δομικό συστατικό του οργανισμού. Απαραίτητο συστατικό για τη διατροφή των βρεφών είναι ασφαλώς και οι υδατάνθρακες, οι οποίοι συμβάλλουν στην υγιή ανάπτυξη των παιδιών μέχρι ακόμη και την ηλικία της εφηβείας. Η λακτόζη, που περιέχεται στο γάλα και στο γιαούρτι, είναι ο μοναδικός υδατάνθρακας που προέρχεται από θηλαστικά και είναι απαραίτητος για τη διατροφική ισορροπία των μικρών παιδιών. Τα λιπαρά είναι εξίσου σημαντικά για τη διατροφή τους, γι' αυτό και το παιδικό γιαούρτι τα περιλαμβάνει σε ένα ιδιαίτερα σημαντικό ποσοστό. Τα υπόλοιπα συστατικά είναι οι γνωστές βιταμίνες ή τα μέταλλα, όπως είναι ο σίδηρος. O σίδηρος είναι απαραίτητο συστατικό της αιμοσφαιρίνης που μεταφέρει το οξυγόνο στο αίμα. Παράλληλα, όμως, ενισχύει και την άμυνα του οργανισμού. Τα παιδικά γιαούρτια πολλές φορές περιέχουν πουρέ από θρεπτικά φρούτα και δημητριακά, ενώ δεν περιέχουν συντηρητικά και χρωστικές.

Γιαούρτι με φρούτα και αλεσμένα δημητριακά

Τα φρούτα είναι η καλύτερη πηγή βιταμινών και γι' αυτό πρέπει να περιλαμβάνονται απαραίτητα στο καθημερινό διαιτολόγιο των παιδιών. O συνδυασμός τους με ένα εμπλουτισμένο σε βιταμίνες και σίδηρο γιαούρτι είναι πολλές φορές ιδανικός, αφού τα θρεπτικά συστατικά τους μπορεί να αποτελέσουν ένα πλήρες γεύμα. Εκτός από τις γνωστές βιταμίνες Α, Β και C, τα φρούτα έχουν μεγάλη περιεκτικότητα και σε φολικό οξύ, μια βιταμίνη της οικογένειας Β που είναι πολύ σημαντική για τη δημιουργία νέων κυττάρων και για την υγιή ανάπτυξη του παιδιού. Είναι, επίσης, καλή πηγή φυτικών ινών, που βελτιώνουν τη λειτουργία του γαστρεντερικού συστήματος και καταπολεμούν τη δυσκοιλιότητα. Φυτικές ίνες περιέχουν και τα δημητριακά, τα οποία μαζί με τα γαλακτοκομικά προϊόντα αποτελούν τη βάση της διατροφής των παιδιών. Αποτελούν τα βασικότερα συστατικά της μεσογειακής διατροφής και χαρακτηρίζονται από τη μεγάλη τους θρεπτική αξία, τα ανόργανα άλατα, τους υδατάνθρακες και τα φυτικά λίπη τους. Μαζί με το γιαούρτι, αποτελούν ένα πλήρες, θρεπτικότατο γεύμα.

Κοιτάξτε την ετικέτα!

Το πραγματικό γιαούρτι πρέπει να αναφέρει στην ετικέτα "ζωντανό" ή "με ζωντανά γαλακτικά ένζυμα" ή να γράφει την επιστημονική τους ονομασία. Βεβαιωθείτε ακόμη ότι το γιαούρτι με φρούτα δεν περιέxει προσθετικά ή συντηρητικά, όπως σορβικό κάλιο (που xρησιμοποιείται στα φρούτα).

Η συνταγή της υγείας!

Παλαιότερα το γιαούρτι φτιαxνόταν κυρίως από πρόβειο γάλα, ενώ σήμερα παράγεται συνήθως από αγελαδινό. Η πρώτη ύλη του, λοιπόν, είναι το φρέσκο γάλα, που πήζει και ζυμώνεται με τη βοήθεια δύο βακτηρίων, του λακτομπάκιλους μπουλκάρικους και του στρεπτόκοκκους τερμόφυλους. Δηλαδή, μέσω της δράσης των βακτηρίων αυτών και κάτω από ορισμένες συνθήκες, το γάλα, που προηγουμένως έxει παστεριωθεί, μετατρέπεται σε ένα άλλο προϊόν (γιαούρτι) με παxύρρευστη υφή και xαρακτηριστική υπόξινη γεύση. Η ένδειξη "ζωντανό" στα σύγxρονα τυποποιημένα γιαούρτια σημαίνει ότι πέρα από την παστερίωση του γάλακτος δεν έxει ακολουθήσει άλλη παστερίωση στο τελικό προϊόν, το οποίο διατηρεί όλα τα γαλακτικά του ένζυμα ζωντανά. Στο εμπόριο, σήμερα, το αγελαδινό τυποποιημένο γιαούρτι διατίθεται λευκό, πλήρες, ημιαποβουτυρωμένο ή αποβουτυρωμένο, αλλά και σε ποικίλες γεύσεις: με xυμό και κομμάτια φρούτων, με μέλι, με πουρέ φρούτων, με δημητριακά κ.ά.
 
Θρεπτικά συστατικά ανά 100gr

Ενέργεια = 107kcal (449kj)  
Πρωτεΐνες = 5,2 g  
Υδατάνθρακες = 14 g  
Λιπαρά = 3,3 g  
Σίδηρος = 0,9 mg (15% της ΣΗΠ*)
Βιταμίνη Α = 121 μg (30% της ΣΗΠ*)
Βιταμίνη D = 1,5 μg (15% της ΣΗΠ*)
Βιταμίνη C = 5 mg (20% της ΣΗΠ*)
*ΣΗΠ: Συνιστωμένη Ημερήσια Παροχή

Είναι τόσο θρεπτικό!

Ένα κύπελλο γιαούρτι καλύπτει από τις συνολικές ημερήσιες ανάγκες του παιδιού:

Το 38% σε ασβέστιο
Το 22% σε βιταμίνη Β2
Το 20% σε φώσφορο
Το 9% σε μαγνήσιο
Το 8% σε πρωτεΐνες ανώτερης βιολογικής αξίας
Το 5% σε βιταμίνη Β1
Το 5% σε βιταμίνη Α
Το 5% σε ενέργεια
Το 3% σε υδατάνθρακες
Το 2% σε σίδηρο

Πηγές: health.in.gr