Πέμπτη, 15 Μαρτίου 2012

Τα λιπαρά ... "καταστρέφουν" το σπέρμα ενώ τα ψάρια το ... βελτιώνουν!


Δρ Δημήτρης Ψυρρόπουλος

Το λίπος «χαλάει» το σπέρμα, τα ψάρια το φτιάχνουν

Μία νέα μελέτη του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ αποκαλύπτει πως οι άντρες που ακολουθούν διατροφή πλούσια σε κορεσμένο λίπος, έχουν τις χαμηλότερες συγκεντρώσεις σπερματοζωαρίων και την χειρότερη ποιότητα σπέρματος.

Αντιθέτως, όσοι καταναλώνουν πολλά «καλά» λίπη – κυρίως ωμέγα-3 λιπαρά οξέα που υπάρχουν στα ψάρια - έχουν την καλύτερη ποιότητα σπέρματος.

Η μελέτη είναι η μεγαλύτερη έως σήμερα που διερευνά τις επιδράσεις των διατροφικών λιπών στην ανδρική γονιμότητα.

Η δημοσίευσή της συμπίπτει χρονικά με την εντεινόμενη ανησυχία για την ποιότητα του σπέρματος των ανδρών στη Δύση, καθώς μελέτες δείχνουν πως τα τελευταία 60 χρόνια έχει μειωθεί κατά περισσότερο από 50% ο μέσος αριθμός των σπερματοζωαρίων ανά mlσπέρματος.

Υπολογίζεται ότι πρόβλημα υπογονιμότητας αντιμετωπίζει το περίπου 30% από τους άνδρες που απευθύνονται για εξωσωματική μαζί με τις συντρόφους τους, ενώ άλλο ένα 2% είναι εντελώς μη γόνιμοι.

Στη νέα μελέτη συμμετείχαν 99 άντρες που είχαν απευθυνθεί σε μία κλινική γονιμότητας. Όπως εξηγούν οι ερευνητές στην επιθεώρηση «Human Reproduction», οι άντρες αυτοί συμπλήρωσαν αναλυτικά ερωτηματολόγια διατροφής και υποβλήθηκαν σε αναλύσεις σπέρματος και μέτρηση των επιπέδων των λιπαρών οξέων στο αίμα τους.

Η ανάλυση των στοιχείων έδειξε πως όσοι άντρες έτρωγαν τα περισσότερα κορεσμένα λίπη είχαν κατά 43% χαμηλότερο ολικό όγκο σπερματοζωαρίων και κατά 38% χαμηλότερη συγκέντρωση σπερματοζωαρίων, σε σύγκριση με όσους έτρωγαν τα λιγότερα.

Ο ολικός όγκος σπερματοζωαρίων είναι ο συνολικός αριθμός των σπερματοζωαρίων σε ένα δείγματος σπέρματος, ενώ η συγκέντρωση είναι ο αριθμός των σπερματοζωαρίων ανά ml σπέρματος.
Οι άντρες όμως που έτρωγαν τα περισσότερα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, είχαν κατά 1,9% περισσότερα σπερματοζωάρια με καλή μορφολογία σε σύγκριση με όσους έτρωγαν τα λιγότερα.

Οι παραπάνω συσχετίσεις παρέμειναν ισχυρές και αφού οι ερευνητές έλαβαν υπ’ όψιν το σωματικό βάρος των εθελοντών τους, δεδομένου ότι η παχυσαρκία μειώνει την ανδρική γονιμότητα.

«Εάν οι άντρες αλλάξουν τη διατροφή τους, ώστε να τρώτε λιγότερα κορεσμένα λίπη και περισσότερα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, όχι μόνο θα βελτιώσουν γενικότερα την υγεία τους, αλλά και την αναπαραγωγική ικανότητά τους», δήλωσε η επικεφαλής ερευνήτρια δρ Τζιλ Άταμαν, η οποία σήμερα είναι επίκουρη καθηγήτρια Μαιευτικής & Γυναικολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Dartmouth.

Πότε είναι γόνιμο το σπέρμα

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO), για να θεωρηθεί το σπέρμα ικανό για αναπαραγωγή πρέπει να πληροί ορισμένες προϋποθέσεις: να διαθέτει τουλάχιστον 15 εκατομμύρια σπερματοζωάρια ανά ml σπέρματος, με το τουλάχιστον 50% από αυτά να έχουν πολύ καλή κινητικότητα και το τουλάχιστον 30% καλή μορφολογία.

Για το σπερματοζωάριο, είναι αληθινό ταξίδι η διαδρομή έως την σάλπιγγα της γυναίκας όπου γίνεται η γονιμοποίηση του ωαρίου. Γι’ αυτό, έχει ζωτική σημασία η καλή κινητικότητα των σπερματοζωαρίων. Η καλή μορφολογία, εξάλλου, είναι απαραίτητη για να μπορέσει το σπερματοζωάριο να μπει μέσα στο ωάριο και να το γονιμοποιήσει.

Όσον αφορά τον αριθμό των σπερματοζωαρίων, αν και ως κατώτερο φυσιολογικό όριο έχουν τεθεί τα 15 εκατομμύρια ανά ml, το ιδανικό είναι να έχει ένας άντρας πάνω από 20-25 εκατ. ανά ml – και όσο περισσότερα, τόσο το καλύτερο.

Τα κορεσμένα λίπη υπάρχουν κυρίως στα ζωικής προελεύσεως τρόφιμα (κρέας, προϊόντα κρέατος, πλήρη γαλακτοκομικά κ.ά.), στα τηγανητά και γενικότερα στα πρόχειρα φαγητά, ενώ καλές πηγές ωμέγα-3 λιπαρών οξέων είναι μεταξύ άλλων τα «παχιά» ψάρια (σκουμπρί, σαρδέλα, σολομός, τόνος κ.ά.), τα ιχθυέλαια (λ.χ. μουρουνέλαιο) και ειδικά εμπλουτισμένα τρόφιμα του εμπορίου.

Πηγές: Web Only, ygeia.tanea.gr (Ρ. Τσουλέα)