Κυριακή, 13 Νοεμβρίου 2011

Δυσκοιλιότητα, φυτικές ίνες και ... καρδιά ...!


Δρ Δημήτρης Ψυρρόπουλος

Υπολογίζεται ότι 1 στους 5 Έλληνες πάσχει από δυσκοιλιότητα, ενώ περίπου 7 στους 10 δυσκοίλιους είναι γυναίκες. Τι προκαλεί τη δυσκοιλιότητα; Μπορούν οι φυτικές ίνες να δώσουν λύση; Πώς πρέπει να αντιδράσει κανείς όταν το πρόβληµα επιµένει; Γιατί στην Αφρική η δυσκοιλιότητα είναι άγνωστο πρόβληµα;

Διαβάζοντας τα παρακάτω μπορούμς εύκολα να αντιληφούμε ότι οι συνθήκες που υοβοηθούν την εμφάνιση δυσκοιλιότητας είναι σε πολλές περιπτώσεις οι ίδιες που προκαλούν ή επιδεινώνουν τα καρδιαγγειακά προβλήματα.

1. Πότε κάποιος πάσχει από δυσκοιλιότητα;
Πρακτικά, δυσκοιλιότητα έχει ένας άνθρωπος µε λιγότερες από 3 κενώσεις την εβδοµάδα και/ή συχνά σηµαντική δυσκολία στην αφόδευση, ακόµη και εάν έχει σχεδόν καθηµερινές κενώσεις.

2. Πού οφείλεται το πρόβληµα;
H δυσκοιλιότητα αποδίδεται, σχεδόν πάντα, σε συνήθειες της καθηµερινότητας, όπως η πλούσια σε ζωικά λίπη και φτωχή σε φυτικές ίνες διατροφή, η καθιστική ζωή, η απουσία σωµατικής άσκησης, το stress και η εκούσια αναστολή της ανάγκης για κένωση.

3. Ποια είναι τα είδη των φυτικών ινών;
Οι φυτικές ίνες ταξινοµούνται, ανάλογα µε τη διαλυτότητά τους, σε διαλυτές και αδιάλυτες. Και τα δύο είδη υπάρχουν σε διαφορετικές αναλογίες σε πολλά τρόφιµα. Καλές πηγές διαλυτών φυτικών ινών είναι η βρώµη, το κριθάρι, τα φρούτα, τα λαχανικά και τα όσπρια (φασόλια, φακές, ρεβίθια). Τα δηµητριακά και το ψωµί ολικής αλέσεως είναι πλούσιες πηγές αδιάλυτων φυτικών ινών.

4. Πώς µειώνουν τη δυσκοιλιότητα οι φυτικές ίνες;
Η καταπολέµηση της δυσκοιλιότητας βασίζεται στη βελτίωση των διατροφικών συνηθειών και στην αύξηση των προσλαµβανόµενων φυτικών ινών, είτε µέσω της διατροφής, είτε µε τη λήψη ειδικών συµπληρωµάτων. Οι φυτικές ίνες, συµβάλλουν στην πρόληψη της δυσκοιλιότητας, αυξάνοντας το βάρος των κοπράνων και µειώνοντας τον χρόνο διέλευσής τους από το γαστρεντερικό σωλήνα.
Δυστυχώς όµως, για το µεγαλύτερο µέρος του πληθυσµού στη χώρα µας, η µέση ηµερήσια πρόσληψη φυτικών ινών, υπολείπεται κατά 50% της ελάχιστης ποσότητας που απαιτείται για την οµαλή εντερική λειτουργία.

Σε λαούς της Αφρικής, όπου οι φυτικές ίνες αποτελούν αναπόσπαστο µέρος του καθηµερινού διαιτολογίου, η δυσκοιλιότητα είναι άγνωστη.

5. Υπάρχουν συνήθειες που επιβαρύνουν την εντερική λειτουργία;
Πράγµατι, ορισµένες συνήθειες µπορούν να επιδεινώσουν σηµαντικά τη δυσκοιλιότητα. H κυριότερη από αυτές είναι η έλλειψη σωµατικής άσκησης. Για να κινητοποιηθεί επαρκώς το έντερο έχει ανάγκη την κίνηση του υπόλοιπου σώµατος. Η καθιστική ζωή αποτελεί ένα από τα συχνά αίτια δυσκοιλιότητας. Η αναστολή της ανάγκης για κένωση, συχνά λόγω φόρτου εργασίας ή του φόβου µετάδοσης ασθενειών από κοινόχρηστες τουαλέτες, αναστέλλει το αντανακλαστικό της αφόδευσης, µε αποτέλεσµα τη δυσκοιλιότητα. Τέλος, το άγχος οδηγεί σε έκλυση ορµονών που µειώνουν την κινητικότητα του παχέος εντέρου και προκαλούν δυσκοιλιότητα.

6. Ποια διατροφή βοηθά στην καλή λειτουργία του εντέρου;
Στην καθηµερινή διατροφή όλων µας πρέπει να περιλαµβάνονται: άφθονα φρούτα, ιδιαίτερα ακτινίδια, δαµάσκηνα και εσπεριδοειδή, φρέσκοι, µη επεξεργασµένοι χυµοί, 3-4 µερίδες πράσινων λαχανικών, 8-10 ποτήρια νερό τους χειµερινούς µήνες και 10-12 ποτήρια τους θερινούς µήνες, προϊόντα ολικής αλέσεως, όπως ψωµί και παξιµάδια ή δηµητριακά ολικής αλέσεως.

7. Υπάρχουν τροφές που πρέπει να αποφεύγει ο δυσκοίλιος;
Σε αντίθεση µε τις φυτικές ίνες, που αυξάνουν τον όγκο των κοπράνων και διεγείρουν την κινητικότητα του γαστρεντερικού, υπάρχουν τροφές οι οποίες, όχι µόνο δεν προσδίδουν όγκο στα κόπρανα, δεν αφήνουν δηλαδή υπόλειµµα, αλλά µειώνουν και την κινητικότητα του εντέρου. Στην κατηγορία αυτή, περιλαµβάνονται τροφές που είναι πλούσιες σε ζωικό λίπος (γαλακτοκοµικά προϊόντα, κρέας και επεξεργασµένα παράγωγα κρέατος) και σε τεχνητά σάκχαρα (ζάχαρη και παράγωγά της).

Είναι απαραίτητο να γνωρίζουµε ότι οι έτοιµες τύπου fast food τροφές είναι, κατά κανόνα, πλούσιες σε λίπος και ζάχαρη και οδηγούν σε δυσκοιλιότητα.

8. Παράλληλα µε τη διατροφή, υπάρχουν άλλα µέτρα που µπορούν να βοηθήσουν;
Σηµαντική θεωρείται η ένταξη της σωµατικής άσκησης στην καθηµερινότητά µας. Η ήπια αεροβική άσκηση (περπάτηµα, τρέξιµο, κολύµπι), έχει θεαµατικά αποτελέσµατα, όσον αφορά στην οµαλή κινητικότητα του εντέρου. Αντίθετα, η αναερόβια άσκηση (όπως η άρση βαρών) δεν προσφέρει στην αντιµετώπισή της. Ακόµα, σηµαντική είναι η προσπάθεια για αφόδευση, αµέσως µε την εµφάνιση της επιθυµίας και όχι µόνο όταν η ανάγκη γίνει επιτακτική. Ο φόβος µετάδοσης µολυσµατικού νοσήµατος από κοινόχρηστες τουαλέτες είναι αδικαιολόγητος.

9. Υπάρχουν και παράλληλα οφέλη από την κατανάλωση φυτικών ινών;
Εκτός από την πρόληψη και την αντιµετώπιση της δυσκοιλιότητας, η πλούσια σε φυτικές ίνες διατροφή οδηγεί σε µείωση της πιθανότητας εµφάνισης πολυπόδων και καρκίνου του παχέος εντέρου. Επίσης, µειώνει την πιθανότητα εµφάνισης µιας σειράς µεταβολικών νοσηµάτων, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης και η λιπώδης διήθηση του ήπατος.

10. Υπάρχουν κίνδυνοι από την υπερβολική κατανάλωση φυτικών ινών;
Οι κίνδυνοι είναι ελάχιστοι. Άτοµα τα οποία λαµβάνουν αντιπηκτική αγωγή για καρδιολογικά νοσήµατα ή νοσήµατα των αγγείων, πρέπει να καταναλώνουν φυτικές ίνες µε µέτρο, καθώς η υπερβολική κατανάλωση µπορεί να οδηγήσει σε µειωµένη αποτελεσµατικότητα της αντιπηκτικής αγωγής. Επίσης, άτοµα που έχουν πρόσφατα υποβληθεί σε χειρουργική επέµβαση στην κοιλιακή χώρα, πρέπει να καταναλώνουν φυτικές ίνες, έπειτα από συνεννόηση µε το γιατρό τους.

11. Υπάρχουν και νοσήµατα που ευθύνονται για τη δυσκοιλιότητα;
Υπάρχουν παθήσεις του παχέος εντέρου (π.χ. πολύποδες), αλλά και συστηµατικά (διαβήτης, νόσος Πάρκινσον, υποθυρεοειδισµός, πολλαπλή σκλήρυνση κ.ά.) που µπορούν να προκαλέσουν δυσκοιλιότητα. Καθένας πάνω από τα 50 και καθένας που παρουσιάζει πρόσφατη έναρξη δυσκοιλιότητας, ανεξαρτήτως ηλικίας, µε οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του παχέος εντέρου, θα πρέπει να υποβάλλεται αµέσως σε έλεγχο.

Τέλος, δυσκοιλιότητα προκαλούν ορισµένα φάρµακα (αντιδιαρροϊκά, καρδιολογικά, αγχολυτικά, αντικαταθλιπτικά).

Πηγές: lifepositive.gr (Α. Ρούσσος)