Δευτέρα, 27 Ιουνίου 2011

Αδυνάτισμα: «Μαγικές συνταγές» ... δεν υπάρχουν ...!

Δρ Δημήτρης Ζ. Ψυρρόπουλος

Χάστε 10 κιλά σε 8 ηµέρες! Αληθινό; Κι αν ναι, ποιό το κόστος για την υγεία µας; Μήπως, τελικά, µπρος στα κάλλη φτάνουµε σε ακρότητες; Μήπως, τελικά, µε τις ηρωικές δίαιτες, αυτό που αδυνατίζει είναι η υγεία µας;

Σύµφωνα µε τον Παγκόσµιο Οργανισµό Υγείας, 1 στους 4 ενήλικες στην Ελλάδα είναι παχύσαρκος. Παρόµοια ποσοστά ισχύουν σε όλη την Ευρώπη, ενώ παγκοσµίως, οι υπέρβαροι αγγίζουν το 1 δισεκατοµµύριο…

Σε αυτό το περιβάλλον, βρίσκουν πρόσφορο έδαφος οι θαυµατουργές δίαιτες ή δίαιτες-express, που κάνουν πολλούς ανθρώπους να ελπίζουν σε µια «µαγική συνταγή», που θα τους χαρίσει την πολυπόθητη αλλαγή, χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια. Αλλά εύκολες λύσεις,  µε συνταγές και προγράµµατα «ειδικής διατροφής», µαγικές τροφές και σκευάσµατα, τσάγια και καφέδες για γρήγορη και εύκολη απώλεια κιλών, απλώς …δεν υπάρχουν!

Οι χηµικές δίαιτες, η δίαιτα του Dr. Atkins, η δίαιτα Ζώνης, η δίαιτα Hampton’s, οι δίαιτες της οµάδας αίµατος, της λαχανόσουπας ή του γκρέιπφρουτ, η South Beach diet, οι δίαιτες των παντζαριών, της ωµοφαγίας και του αποκλεισµού της ζάχαρης, η Scarsdale diet και αµέτρητες άλλες, δεν συνοδεύονται από καµία επίσηµη επιστηµονική παραδοχή πως συµβάλλουν µακροπρόθεσµα στην απώλεια βάρους και στη διατήρησή της, χωρίς να συνοδεύονται από προβλήµατα υγείας.

Κοινά τους χαρακτηριστικά είναι η ανισορροπία στα µακροθρεπτικά συστατικά (πολλές από αυτές έχουν πολύ χαµηλή περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες και είναι πλούσιες σε πρωτεΐνες και λιπαρά), η υπερκατανάλωση ή ο αποκλεισµός συγκεκριµένων τροφίµων, ανάλογα µε κάποιο χαρακτηριστικό (π.χ. η οµάδα αίµατος) ή σχεδιάζονται πάνω στα αποτελέσµατα κάποιας αξιολόγησης (τεστ) που υποστηρίζει – τις περισσότερες φορές αυθαίρετα- ότι κάτι «µπλοκάρει» το µεταβολισµό µας.

Πιο συγκεκριµένα, οι χηµικές δίαιτες αποκλείουν µία ή κάποιες οµάδες τροφίµων από το καθηµερινό διαιτολόγιο ή επιµένουν στην κατανάλωση µιας συγκεκριµένης µαγικής τροφής, που δεν πρέπει για κανένα λόγο να παραλείπεται! Τις περισσότερες φορές, µάλιστα, η κατανάλωση αυτής της «µαγικής» τροφής είναι απεριόριστη.

Είναι αλήθεια πως οι δίαιτες αυτές επιφέρουν γρήγορη και µεγάλη απώλεια βάρους, της τάξης του 0,8-1 κιλό/ηµέρα. Το αποτέλεσµα είναι θεαµατικό. Μετά το τέλος του προγράµµατος όµως, επιστρέφουν όλα τα χαµένα κιλά ή ακόµα περισσότερα. Αυτό συµβαίνει, διότι από τα κιλά που χάθηκαν, περίπου το 60% είναι νερό, το 25% λίπος, το 10% µυϊκή µάζα και το 5% γλυκογόνο. Το γλυκογόνο και οι πρωτεΐνες επανέρχονται σχετικά γρήγορα, ενώ η υδατική ισορροπία επανέρχεται στα φυσιολογικά επίπεδα, λίγο µετά το πέρας της χηµικής δίαιτας. Σε διάστηµα περίπου 30 ηµερών, συνήθως έχει επιστρέψει το σύνολο των κιλών. Παράλληλα, όσο διαρκεί µία τέτοια δίαιτα, ο βασικός µεταβολικός ρυθµός µειώνεται δραµατικά, η νεφρική λειτουργία επιβαρύνεται, προκαλείται αφυδάτωση, κούραση, ατονία και σηµαντική µείωση βασικών θρεπτικών συστατικών.

Η δίαιτα του Dr. Atkins και η δίαιτα Hampton’s είναι οι δηµοφιλέστερες, καθώς ξεκίνησαν από το Χόλιγουντ. Γνωστές και ως «πρωτεϊνικές δίαιτες», είναι δίαιτες µε υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη και λιπαρά και πολύ λίγους υδατάνθρακες. Στερούν τον οργανισµό από τους αναγκαίους υδατάνθρακες, περιορίζοντας την πρόσληψη ψωµιού, ζυµαρικών, δηµητριακών, οσπρίων, γαλακτοκοµικών, φρούτων και λαχανικών. Επιτρέπεται η κατανάλωση κρέατος, ψαριών, πουλερικών, αυγών, βουτύρου, τυριού και δύο µικρών πράσινων σαλατών µε λαχανικά µικρής περιεκτικότητας σε υδατάνθρακες (χόρτα, κολοκυθάκια, µαρούλι). Η διαφορά στη δίαιτα Hampton’s είναι ότι διαχωρίζει τα λίπη σε ωφέλιµα και επιζήµια, ενώ προτείνει την κατανάλωση µη επεξεργασµένων τροφίµων και τροφίµων βιολογικής καλλιέργειας.

Τι συµβαίνει σε αυτές τις δύο δίαιτες; Όταν τα λίπη καίγονται απουσία υδατανθράκων προς παραγωγή ενέργειας, παράγονται κετόνες. Η αύξηση των κετονών στο αίµα, οδηγεί σε µια κατάσταση που ονοµάζεται κέτωση. Η κέτωση συµβάλλει στον περιορισµό της όρεξης, αλλά συνοδεύεται από εκνευρισµό, απώλεια µνήµης και αδυναµία συγκέντρωσης. Λόγω του αποκλεισµού πολλών κατηγοριών τροφίµων, παρατηρούνται επίσης χαµηλά επίπεδα φυτικών ινών, καλίου, µαγνησίου, ασβεστίου, ψευδαργύρου, βιταµινών Α, C, Ε, Β6, Β12 στον οργανισµό, ενώ ανεβαίνουν τα επίπεδα της χοληστερόλης και των κορεσµένων λιπαρών οξέων. Απόρροια των παραπάνω, αν µια τέτοια δίαιτα συνεχιστεί επί µακρόν, θα µπορούσαν να είναι: οι καρδιαγγειακές παθήσεις, η υπέρταση, ο καρκίνος, η δυσκοιλιότητα, η υπογονιµότητα, τα εύθραυστα µαλλιά και νύχια, η οστεοπόρωση, η αφυδάτωση, η νεφροπάθεια.

Ας πάµε στις ωµοφαγικές δίαιτες. Έστω ότι κάποιος µπορεί να καταναλώνει όλες τις τροφές ωµές. Για πόσο χρονικό διάστηµα θα µπορούσε να αντέξει ένα  τέτοιο διατροφικό σχήµα; Σίγουρα, όχι για πολύ. Όπως δεν θα άντεχε να µετρά …αρνητικές θερµίδες, να κατατάσσει τα τρόφιµα σε ζώνες, να ψάχνει γλυκαιµικούς δείκτες και να περιπλέκει τη ζωή του όλο και περισσότερο, µε τον εφιάλτη της ζυγαριάς να γίνεται όλο και πιο έντονος.

Η πραγµατική «µαγική συνταγή» είναι αυτά που όλοι γνωρίζουµε ως σωστή και ισορροπηµένη διατροφή: Ποικιλία φυσικών τροφών, προσοχή στο µέγεθος και την κατανοµή των µερίδων στη διάρκεια της ηµέρας, περισσότερα φρούτα και λαχανικά, γαλακτοκοµικά χαµηλά σε λιπαρά, πολλές φυτικές ίνες, όσπρια, δηµητριακά, χαµηλή πρόσληψη κορεσµένων λιπαρών οξέων, περιορισµένη κατανάλωση αλκοόλ, καθηµερινή άσκηση, επαρκής πρόσληψη νερού. Mαζί µε  καλή ψυχολογία, θετική σκέψη και αγάπη προς τον εαυτό µας!

Πηγές: lifepositive.gr (Ε. Ανδρέου)