Κυριακή, 26 Ιουνίου 2011

Άκου τη ... σοφή... καρδιά σου ... !




Δρ Δημήτρης Ζ. Ψυρρόπουλος

Ρήσεις όπως το «ακολούθησε την καρδιά σου» αντιστοιχούν σε βιολογικές διεργασίες, που διέπουν τη λειτουργία του οργανισμού μας.  

Σίγουρα θυμόμαστε τις μητέρες μας να περηφανεύονται στις φίλες τους για την «καρδιά μάλαμα» των παιδιών τους. Η ελληνική γλώσσα και παράδοση είναι γεμάτες λαϊκές ρήσεις, οι οποίες δίνουν έμφαση στην καρδιά. Αλλά, έχουμε σκεφτεί ποτέ πόση επιστημονική αλήθεια κρύβεται μέσα σε αυτές τις κοινότοπες εκφράσεις; Από ό,τι φαίνεται αρκετή. Για να δούμε λοιπόν τι μπορεί να σημαίνουν αυτές οι κουβέντες...!

«Ράγισε ... η καρδιά μου»
Ποια είναι η αλήθεια: Σύμφωνα με πρόσφατα δεδομένα, άτομα που έχουν υποστεί καρδιακή προσβολή ή έμφραγμα και ζουν απομονωμένα από τον κοινωνικό τους περίγυρο εμφανίζουν περισσότερες πιθανότητες να αποβιώσουν νωρίτερα συγκριτικά με όσα έχουν την υποστήριξη των φίλων και της οικογένειάς τους. Οπότε καλό είναι να κρατάς έστω και μία τυπική επαφή με τους γνωστούς και τους γείτονες σου! Αντίστοιχα, έχει παρατηρηθεί ότι τα άτομα που χάνουν τον πολυαγαπημένο σύντροφό τους, παρουσιάζουν αυξημένες πιθανότητες να αποβιώσουν εντός των επόμενων 12 μηνών από τη στιγμή της τραγικής απώλειας. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, φαίνεται πως η μελαγχολία -ή ακόμα και η κατάθλιψη- που δημιουργεί ο αποχωρισμός από το ταίρι τους,  παίζει καίριο ρόλο. Ο λόγος; «Η κατάθλιψη επηρεάζει τον οργανισμό σου όχι μόνο σε ψυχικό αλλά και σε σωματικό επίπεδο. Συγκεκριμένα, μειώνει την έκκριση ενδορφινών (των ρυθμιστών της διάθεσής μας),  πράγμα που έχει άμεση συνέπεια τη μείωση του αισθήματος του άγχους που σε κρατάει σε εγρήγορση» εξηγούν οι σύμβουλοι ψυχικής υγείας.

«Πήγε η καρδιά μου στην... Κούλουρη»
Ποια είναι η αλήθεια: Αν ποτέ έχεις γλιτώσει παρά τρίχα κάποιο ατύχημα ή έχεις ακούσει άσχημα νέα, που τελικά αντιστράφηκαν, τότε γνωρίζεις απόλυτα πώς είναι να νιώθεις την καρδιά σου να χτυπάει τόσο δυνατά που νομίζεις ότι θα σπάσει. Συνήθως, αυτό το αίσθημα συνοδεύεται από την ιδέα ότι η καρδιά σου έχει φύγει από τη θέση της και έχει πάει βόλτα μέχρι την... Κούλουρη! «Αυτό συμβαίνει διότι η αορτή, η κεντρική αρτηρία και βασική οδός μέσω της οποίας κυκλοφορεί το αίμα στα χέρια, το λαιμό και τον εγκέφαλό σου, συνδέεται με την αριστερή κοιλία της καρδιάς, η οποία βρίσκεται κοντά στο λαιμό σου», είναι η επιστημονική εξήγηση. Συνεπώς, όταν νιώθεις έντονες δονήσεις στο πάνω μέρος του στήθους σου, είναι γιατί η καρδιά και οι παλμοί σου χτυπάνε... κόκκινο!

«Κρύα χέρια, ζεστή καρδιά ...!»
Ποια είναι η αλήθεια: «Όταν κρυώνεις, ο οργανισμός έχει την τάση να αναπροσανατολίζει το αίμα από τα άκρα του σώματος προς τον κορμό προκειμένου να προφυλάξει τα ζωτικά όργανα», είναι η ιατρική εξήγηση. Μπορεί, λοιπόν, τα δάχτυλα των χεριών και των ποδιών σου να είναι κρύα, αλλά η θερμοκρασία του σώματός σου παραμένει σταθερή. Με αυτή την έννοια, η παραπάνω φράση είναι αληθινή. Αντίθετα, η πεποίθηση ότι τα κρύα χέρια είναι ένδειξη κακής κυκλοφορίας του αίματος και αδυναμίας της καρδιάς είναι αναληθής. Το μόνο που χρειάζεσαι είναι ένα ζευγάρι χοντρά γάντια! 

«Πήγε η καρδιά μου ... στη θέση της»
Ποια είναι η αλήθεια: Ενάντια στην κοινή αντίληψη, η καρδιά σου δεν βρίσκεται στην αριστερή πλευρά του στήθους σου, αλλά στο κέντρο. Συγκεκριμένα, μπορεί να είναι τοποθετημένη πιο δεξιά ή αριστερά, πιο μπροστά ή πίσω από εκεί που νομίζεις. Σε ειδικές περιπτώσεις, μπορεί να έχει αναστραφεί εσωτερικά χωρίς να σου προκαλεί κάποιο πρόβλημα. Όπως λοιπόν καταλαβαίνεις, το σχήμα και η θέση του καρδιακού μυ, διαφέρει από άτομο σε άτομο. «Για παράδειγμα, στα ψηλά και αδύνατα άτομα, τείνει να είναι μακρύτερη σε μήκος και πιο αδύνατη σε πάχος σε σχέση με εκείνα που είναι υπέρβαρα», είναι η ιατρική εξήγηση.

«Άκου ... τη καρδιά σου»
Ποια είναι η αλήθεια: Κι όμως, η καρδιά σου σκέφτεται! Μάλιστα, σύμφωνα με πολυάριθμες έρευνες, διαθέτει πάνω από 40.000 νευρώνες (ή εγκεφαλικά κύτταρα, αν προτιμάς) πράγμα που σημαίνει ότι ενδέχεται να σου παράσχει ακόμα και διαισθητική καθοδήγηση. Άτομα που έχουν δεχθεί μόσχευμα καρδιάς αναφέρουν πως μαζί με τη νέα καρδιά «κληρονόμησαν» και τις αναμνήσεις του προκατόχου της. «Είναι, λοιπόν, προφανές ότι η καρδιά είναι κάτι παραπάνω από μία απλή αντλία που διασφαλίζει αποκλειστικά και μόνο τη σωστή κυκλοφορία του αίματος στο σώμα», υποστηρίζουν αρκετοί νευροβιολόγοι και καρδιοχειρουργοί. Παρ' όλα αυτά, δεν υπάρχουν ακόμη ισχυρά επιστημονικά δεδομένα που να αποδεικνύουν τα παραπάνω. Τα καλά νέα είναι πως υπάρχουν πολλοί επιστήμονες που διατίθενται να ερευνήσουν το ζήτημα. Όπως και να έχει, πρέπει να θυμάσαι ότι η «καλή καρδιά» είναι το πιο σημαντικό πράγμα για την υγεία σου.

Για «καλή» καρδιά ....!
Προστάτεψε το σημαντικότερο όργανο του σώματός σου, με 9 νέους και αποτελεσματικούς τρόπους!

1. Φάε όσπρια: Αν ο γιατρός σε έχει συμβουλεύσει να προσέχεις την καρδιά σου, μάλλον ήρθε η ώρα να αγαπήσεις τα όσπρια. Σύμφωνα με τους ειδικούς, η συχνή κατανάλωσή τους (3-4 φορές την εβδομάδα) μειώνει κατά 22% την πιθανότητα να προσβληθείς από στεφανιαία νόσο. Επιπλέον, περιορίζει την αρτηριακή πίεση, τη χοληστερόλη, καθώς και τις πιθανότητες εμφάνισης διαβήτη.
2. Ψήφισε τσάι: Τα φλαβονοειδή, τα οποία περιέχονται στο μαύρο και το πράσινο τσάι καθώς και σε μερικές τροφές όπως το κρεμμύδι, σε προστατεύουν από την αρτηριοσκλήρυνση. Έρευνες δείχνουν ότι όσοι καταναλώνουν φλαβονοειδή, παρουσιάζουν μειωμένες πιθανότητες εμφάνισης καρδιακών προβλημάτων.
3. Βγες στους δρόμους: Η άσκηση επιβάλλεται, ειδικά αν έχεις διαγνωσθεί με κάποια καρδιακή νόσο. Πριν όμως φορέσεις τα αθλητικά σου, καλό θα ήταν να συμβουλευθείς το γιατρό σου. Συνήθως, συνίσταται το περπάτημα καθώς βελτιώνει την κυκλοφορία του αίματος. Μπορείς να ξεκινήσεις περπατώντας 10-15 λεπτά, 3 φορές την εβδομάδα. Με τον καιρό, αύξησε την ώρα ή τη συχνότητα με την οποία ασκείσαι. Πάντως, οι γυναίκες που κάνουν βάδην 3 ώρες την εβδομάδα, έχουν 35% μικρότερο κίνδυνο να προσβληθούν από καρδιακή νόσο.
4. Ενημερώσου: Όσο πιο πολλά γνωρίζεις για τα συμπτώματα του εμφράγματος τόσο πιο αποτελεσματικά θα το αντιμετωπίσεις την κρίσιμη στιγμή. Τα πιο χαρακτηριστικά είναι ο πόνος στο στήθος, που συνοδεύεται από μούδιασμα στο αριστερό μπράτσο, το αίσθημα ναυτίας ή ο πόνος στο στομάχι και η δυσκολία στην αναπνοή.
5. Κάνε σεξ: Είναι μύθος ότι μπορεί να πάθεις ανακοπή κατά τη διάρκεια της ερωτικής συνεύρεσης. Αντίθετα, η ερωτική επαφή 2-3 φορές την εβδομάδα, περιορίζει τα «μοιραία» εμφράγματα. Παρ' όλα αυτά, αν έχεις χειρουργηθεί πρόσφατα, καλό θα ήταν να απέχεις για λίγο. Το πόσο θα το αποφασίσει ο γιατρός με βάση την κλινική σου εικόνα.
6. Κράτα επαφή: Σύμφωνα με έρευνες, η γαμήλια ευτυχία προστατεύει τη συνολική υγεία σου. Επιπλέον, άτομα που έχουν νοσηλευθεί λόγω προβλημάτων στην καρδιά, παρουσιάζουν ταχύτερη και καλύτερη αποκατάσταση όταν έχουν τη συνεχή στήριξη του στενού οικογενειακού και φιλικού τους περιβάλλοντος.
7. Κάνε όνειρα: Φρόντισε να κοιμάσαι και να ξεκουράζεσαι αρκετά, καθώς, σύμφωνα με τους ειδικούς, οι διαταραχές του ύπνου συνδέονται άρρηκτα με σοβαρά προβλήματα υγείας (π.χ. εμφράγματα, υψηλή πίεση).
8. Ριξ' το στο ψάρεμα: Η κατανάλωση ψαριών 2 φορές την εβδομάδα μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο να προσβληθείς από στεφανιαία νόσο. Προτίμησε τα λιπαρά ψάρια (όπως είναι οι σαρδέλες, ο σολομός και το σκουμπρί) και κατανάλωσέ τα ψητά για να αποφύγεις τα κορεσμένα λίπη που δημιουργούνται από το τηγάνισμα.
9. Πέρνα τις εξετάσεις: Να ξέρεις, η πρόληψη δεν έβλαψε ποτέ κανέναν. Γι' αυτό μην αμελείς ποτέ το ετήσιο τσεκ απ σου, γιατί περιλαμβάνει όλες εκείνες τις εξετάσεις που μπορεί να σε βοηθήσουν να προλάβεις άμεσα πολλές δυσάρεστες και σοβαρές καταστάσεις.
10. Μεσογειακή διατροφή: Και πάνω από όλα .... μεσογειακή διατροφή ...! Τη γνωρίζουμε ... όλοι...!

Πηγές: preventionmag.gr (Φ. Νικολάου)