Παρασκευή, 20 Μαΐου 2011

Τα συμπληρώματα διατροφής δεν είναι «μαγικά ραβδιά»....! Τα φάρμακα life style πρέπει να καταναλώνονται με ιδιαίτερη προσοχή !


Δρ Δημήτριος Ψυρρόπουλος

Συμπληρώματα βιταμινών και μετάλλων: ναι ή όχι; Η απάντηση δεν είναι μονοσήμαντη, οι ειδικοί λένε «ναι μεν, αλλά…» και οι καταναλωτές πρέπει να είναι προσεκτικοί. Ναι, μπορούν να λαμβάνονται, πλην όμως για ειδικούς λόγους, όχι αλόγιστα, αποκλειστικά κατόπιν επιστήμονα ιατρού ή διατροφολόγου.
Τα συμπληρώματα διατροφής ορίζονται, άλλωστε, ως τα διατροφικά προϊόντα -παρασκευάσματα τα οποία αποτελούν συμπυκνωμένες πηγές θρεπτικών συστατικών ή άλλων ουσιών, και καταναλώνονται επιπρόσθετα της καθημερινής διατροφής.
«Την τελευταία δεκαετία και κατόπιν πλήθους διαρκών ερευνών και κλινικών μελετών, έχουν εδραιωθεί στο χώρο του αδυνατίσματος φυσικά συμπληρώματα διατροφής τα οποία φέρονται να βοηθούν στο αδυνάτισμα», σημειώνει ο κ. Δημήτρης Γρηγοράκης, πρόεδρος της Ελληνικής Διατροφολογικής Εταιρείας. «Το αδυνάτισμα είναι αποτέλεσμα οργανωμένης προσπάθειας για απώλεια βάρους κατά την οποία δρουν συνεργιστικά η προσεγμένη διατροφή και η αυξημένη φυσική δραστηριότητα. Τα συμπληρώματα διατροφής που ανήκουν στην κατηγορία του αδυνατίσματος μπορούν σαφέστατα να υποβοηθήσουν την προσπάθεια απώλειας βάρους, αρκεί να χρησιμοποιηθούν τα κατάλληλα, για κάθε περίπτωση, σκευάσματα. Είναι σημαντικό να γίνεται πάντα ορθή χρήση των συμπληρωμάτων, κατά προτίμηση κατόπιν συμβουλής ειδικού και να μη γίνεται κατάχρηση. Η απώλεια κιλών, προκειμένου να έχει διάρκεια και αποτέλεσμα, απαιτεί υπομονή και επιμονή».
Οι παρακάτω κατηγορίες καλύπτουν ευρύ φάσμα των σκευασμάτων που κυκλοφορούν στο εμπόριο.
Αποτοξίνωση
Τα σκευάσματα που υπόκεινται στην κατηγορία της αποτοξίνωσης επιφέρουν απώλεια κιλών μέσω του καθαρισμού του εντέρου και της καταπολέμησης κατακράτησης υγρών. Βασίζονται κυρίως στον συνδυασμό βοτάνων με διουρητική δράση και εκχυλίσματα φρούτων, πλούσιων σε αντιοξειδωτικά. Υπάρχουν, συνήθως, σε υγρή μορφή η οποία ευνοεί την κατανάλωση νερού αφού τα περισσότερα απαιτούν την αραίωσή τους σε ποσότητα αυτού ή σε ταμπλέτες. Είναι προτιμότερο να χρησιμοποιούνται πρωινές ώρες πριν το πρωινό φαγητό.
Λιποδιάλυση
Τα συμπληρώματα που αφορούν τη λιποδιάλυση περιέχουν ουσίες που επηρεάζουν το μεταβολισμό των λιπών που προσλαμβάνονται μέσω της τροφής. Η πλέον κλασσική και ευρέως διαδεδομένη ουσία που σχετίζεται με τη λιποδιάλυση είναι η λεκιθίνη. Η λεκιθίνη ευνοεί το μεταβολισμό των λιπών διασπώντας τα σε μικρότερα μόρια, τα λιπαρά οξέα, τα οποία είναι πιθανότερο να χρησιμοποιηθούν ως πηγή ενέργειας παρά να αποθηκευτούν ως υποδόριο λίπος. Οι λιποδιαλύτες λαμβάνονται συνήθως πριν από τα κυρίως γεύματα.
Ενίσχυση μεταβολισμού
Υπάρχει μεγάλη ποικιλία συμπληρωμάτων, συνήθως φόρμουλες, που στοχεύουν στην ενεργοποίηση ή την αύξηση του μεταβολισμού. Καταρχήν, υπάρχουν πρωτεϊνικές φόρμουλες οι οποίες περιέχουν συνδυασμό αμινοξέων. Η πρόσληψη πρωτεΐνης μπορεί να βοηθήσει στην αύξηση της μυϊκής μάζας και κατ’ επέκταση στην αύξηση του μεταβολισμού. Τα αμινοξέα συνίσταται να λαμβάνονται τουλάχιστον 1 ώρα πριν ή μετά το φαγητό. Επίσης, το πράσινο τσάι, το οποίο χρησιμοποιείται ιδιαιτέρως, μεμονωμένο ή συνδυαστικά, σε συμπληρώματα της κατηγορίας αυτής, έχει υψηλή περιεκτικότητα κατεχινών (αντιοξειδωτικές ουσίες), οι οποίες φέρεται να αυξάνουν τη θερμογένεση και μέσω αυτής το μεταβολισμό σε κάποιο ποσοστό. Το πράσινο τσάι συναντάται με τη μορφή ταμπλετών ή σε σταγόνες. Η βιταμίνη Β6, που ανήκει στο σύμπλεγμα βιταμινών Β, η οποία συμμετέχει στο μεταβολισμό των μακροθρεπτικών συστατικών και κυρίως των πρωτεϊνών, αποτελεί, επίσης, βασικό συστατικό των περισσοτέρων σκευασμάτων. Τέλος, πολύ δημοφιλή είναι τα συμπλήρωματα φυκιού, τα οποία λόγω της υψηλής τους περιεκτικότητας σε ιώδιο βοηθούν στη λειτουργία του θυρεοειδούς αδένα και, εν συνεχεία, του μεταβολισμού.
Μείωση λιπώδους ιστού
Τα σημαντικότερα «μέλη» της κατηγορίας αυτής είναι το συζευγμένο λινολεϊκό οξύ (CLA) και η L- καρνιτίνη. Το CLA είναι λιπαρό οξύ το οποίο, σύμφωνα με έρευνες, μπορεί να μειώσει το λιπώδη ιστό και ιδιαίτερα το σπλαχνικό (κοιλιακό) λίπος, ενώ συνδυαστικά με άσκηση ευνοεί την αύξηση της μυικής μάζας. Υπάρχει σε κάψουλες ή σκόνη και είναι απαραίτητο να λαμβάνεται μαζί με (λιπαρό) φαγητό λόγω της λιποδιαλυτής του φύσης. Η καρνιτίνη ανήκει στην κατηγορία των αμινοξέων και συμμετέχει στο μεταβολισμό των λιπών μεταφέροντας λιπαρά οξέα στα μιτοχόνδρια για τη μετατροπή τους σε ενέργεια (οξείδωση). Η καρνιτίνη, η οποία υπάρχει σε υγρή μορφή ή κάψουλες, είναι καλό να λαμβάνεται τουλάχιστον 1 ώρα πριν ή μετά το φαγητό ώστε να απορροφηθεί επαρκώς.
Υποκατάστατα γεύματος
Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει συμπληρώματα τα οποία περιέχουν, συνήθως, αυξημένη ποσότητα πρωτεϊνών ενώ η θερμιδική τους αξία είναι χαμηλή και αντικαθιστούν 1-2 γεύματα ημερησίως, μειώνοντας έτσι τη θερμιδική πρόσληψη. Υπάρχουν είτε με τη μορφή σκόνης η οποία αναμιγνύεται με γάλα ή χυμό (shakes) ή σε μπάρες, ενώ υπάρχει μεγάλη ποικιλία γεύσεων.
Μείωση όρεξης
Το ακατάσχετο τσιμπολόγημα και η συνεχής αναζήτηση γλυκού είναι εξαιρετικά συνήθη φαινόμενα τα οποία απασχολούν πολύ κόσμο. Τα συμπληρώματα τα οποία στοχεύουν στην αντιμετώπιση των φαινομένων αυτών περιέχουν κυρίως χρώμιο, φύκια, εκχύλισμα κάκτου hoodia gordonii ή Slendesta (εκχύλισμα πρωτεΐνης πατάτας). Το hoodia gordonii και Slendesta μειώνουν το αίσθημα της πείνας ενώ τα φύκια επιφέρουν ταχύτερα το αίσθημα του κορεσμού αφού διογκώνονται στο στομάχι. Το χρώμιο περιορίζει το τσιμπολόγημα, την επιθυμία για γλυκά και τις υπογλυκαιμικές τάσεις ρυθμίζοντας τα επίπεδα ινσουλίνης στο αίμα. Συνήθως συναντώνται με τη μορφή ταμπλέτας και συνιστάται η λήψη τους 20-30 λεπτά πριν το φαγητό.
Ποιοι χρειάζονται συμπληρώματα διατροφής
Νεογνά
Χορτοφάγοι
Παιδιά και ενήλικες που ακολουθούν υποθερμιδική δίαιτα
Άτομα με ψυχογενή ανορεξία – βουλιμία
Παιδιά που υποσιτίζονται
Εγκυμονούσες
Θηλάζουσες
Άτομα με δυσαπορρόφηση και άλλα χρόνια νοσήματα
Άτομα με έντονη σωματική δραστηριότητα
Άτομα τρίτης ηλικίας

Πηγές: tovima.gr