Πέμπτη, 19 Μαΐου 2011

Ασκήσεις Γιόγκα: πως βοηθούν την καρδιά;


Δρ Δημήτριος Ζ. Ψυρρόπουλος

Απλές απαντήσεις σε συχνές ερωτήσεις σχετικά με τη γιόγκα.

1. Τι είναι γιόγκα;

Η γιόγκα είναι ένα τέλειο πρακτικό σύστημα για την υγεία του σώματος, του νου και της προσωπικότητας. Η επιστήμη της γιόγκα αποτελείται από εξωτερικές στάσεις και εσωτερικές στάσεις συγκέντρωσης. Οι πρακτικές της γιόγκα φροντίζουν το ανθρώπινο σώμα, τις δυσκολίες και τις ατέλειές του, τα βαθιά ριζωμένα συμπλέγματα του νου, ώστε να γίνει πιο δημιουργικός. Ταυτόχρονα η γιόγκα απομακρύνει τις βαθιά ριζωμένες συγκρούσεις από τα βάθη του ανθρώπινου νου. Έτσι, εν συντομία, η γιόγκα είναι μια επιστήμη για την ανάπτυξη ολόκληρης της προσωπικότητας.

2. Πως μπορούμε να χειριστούμε το στρες;

Για να τα βγάλετε πέρα με το άγχος και το στρες χρειάζεται να αναπτύξετε τη δύναμη του νευρικού συστήματος. Αυτός είναι ένας τρόπος. Πάντως μερικές φορές, τα αίτια του άγχους και του στρες δεν είναι τόσο σοβαρά, όσο νομίζουμε, επειδή αυτό που προκαλεί σε σας άγχος, μπορεί να μην προκαλεί σε μένα τόσο πολύ άγχος.
Γι' αυτό, η δεύτερη μέθοδος είναι να προσπαθήσετε να καταλάβετε το ακριβές επίπεδο του άγχους, κι όχι το φανταστικό ή το διογκωμένο επίπεδο. Η τρίτη μέθοδος είναι να προσπαθήσετε να χαλαρώσετε αμέσως μόλις το άγχος μπει στο νου. Για να αυξήσουμε τη δύναμη του νευρικού συστήματος θα πρέπει να κάνουμε Χάθα γιόγκα. Για να μάθουμε το ακριβές επίπεδο του άγχους, πρέπει να κάνουμε λίγο συγκέντρωση και για να χαλαρώσουμε προσωρινά, εκεί και τότε, θα πρέπει να μάθουμε Γιόγκα Νίντρα.

3. Ποιά είναι η διαφορά ανάμεσα στις ασκήσεις της γιόγκα κι άλλα είδη ασκήσεων;

Πρώτα από όλα πρέπει να ξέρετε ότι η λέξη "άσκηση γιόγκα" δεν είναι σωστή. Παραδοσιακά αυτές είναι γνωστές σαν γιόγκικες στάσεις και υπάρχει θεμελιώδης διαφορά μεταξύ των γιόγκικων στάσεων κι άλλων ασκήσεων, που εκτιμάται από επιστήμονες. Δεν έχω πρόθεση να κριτικάρω τις ασκήσεις, αυτές είναι πολύ αναγκαίες για την ανάπτυξη του σώματος και των μυών, υπάρχουν όμως πολλές διαφορές. Η πρώτη διαφορά είναι ότι στις γιόγκικες στάσεις η κατανάλωση οξυγόνου είναι ελάχιστη και στις σωματικές ασκήσεις μέγιστη. Δεύτερον, στις γιόγκικες στάσεις η αναπνοή πέφτει, ενώ στις ασκήσεις ανεβαίνει πολύ ψηλά. Τρίτον, στις γιόγκικες στάσεις η θερμοκρασία του σώματος πέφτει. Στις ασκήσεις η εσωτερική θερμοκρασία στο σώμα ανεβαίνει πολύ ψηλά. Τέταρτον, στις γιόγκικες στάσεις ο μεταβολικός ρυθμός επιβραδύνεται, ενώ στις ασκήσεις γίνεται πολύ γρήγορος. Πέμπτον, οι γιόγκικες στάσεις αναχαιτίζουν τον καταβολισμό, ενώ οι ασκήσεις προκαλούν καταβολισμό. Έκτον, στις ασκήσεις οι μύες δέχονται τη μέγιστη θρέψη εις βάρος των άλλων οργάνων. Στη γιόγκα οι μύες δέχονται ελάχιστο οξυγόνο, ενώ άλλα όργανα δέχονται περισσότερο. Έβδομον είναι ότι, στη γιόγκα η καρδιά δέχεται βαθμιαία αύξηση της πίεσης, ενώ στις ασκήσεις η πίεση ανεβαίνει γρήγορα και η πίεση λύνεται επίσης γρήγορα. Όγδοον, οι ασκούμενοι στη γιόγκα χρειάζονται ελάχιστη τροφή, ενώ τα άτομα που κάνουν σωματικές ασκήσεις χρειάζονται μεγάλες ποσότητες τροφής για να επιβιώσουν. Αυτές είναι μερικές από τις διαφορές, υπάρχουν όμως ορισμένες ιδιαιτερότητες στις γιόγκικες στάσεις. Ένα ιδιαίτερο πράγμα είναι η ορμονική δραστηριότητα, που έχει παρατηρηθεί κατά τις γιόγκικες στάσεις, την οποία δεν βλέπετε καθόλου στις ασκήσεις. Δεύτερον, μια άλλη ιδιαιτερότητα είναι οι επιπρόσθετες ηλεκτρικές ωθήσεις, που παράγονται από το αυτόνομο νευρικό σύστημα. Αυτές λοιπόν είναι όλες οι διαφορές και οι ιδιαιτερότητες, υπάρχει όμως ένα πράγμα, που καμία άσκηση δεν μπορεί να δώσει καθόλου και μόνο η γιόγκα μπορεί να το δώσει. Επίγνωση της εσωτερικής ζωής. Αν οι άνθρωποι χρειάζεται να στραφούν προς τον εαυτό τους, τότε η γιόγκα βρίσκεται στο υψηλότερο σημείο.

4. Ποια είναι η μικρότερη και η μεγαλύτερη ηλικία που επιτρέπονται οι ασκήσεις γιόγκα;

Μπορεί κανείς να αρχίσει να κάνει γιόγκα από την ηλικία των οκτώ ετών και να συνεχίσει να κάνει μέχρι οποιαδήποτε ηλικία, σύμφωνα με τη σωματική του υγεία. Αν είναι κανείς ηλικιωμένος μπορεί να κάνει μικρές αλλαγές, εδώ κι εκεί στις, πρακτικές της γιόγκα. Υπάρχουν μερικές νοητικές και πνευματικές μορφές γιόγκα, που μπορεί να γίνουν ακόμη και από κάποιον που είναι πολύ αδύναμος σωματικά.

5. Βοηθάει η γιόγκα στη μακροζωία;

Ναι, αν ασκείσθε συστηματικά και σωστά, θα ζήσετε περισσότερο. Θέλετε πραγματικά να ζήσετε εδώ και πολλά χρόνια; Το θέμα είναι να κάνετε μια ζωή πιο γεμάτη, πιο ευτυχισμένη, να είστε πιο ικανοποιημένοι.

6. Ποιά είναι η καλύτερη αγωγή για την υπέρταση;

Υπάρχει μια εύκολη πρακτική. Ξαπλώνετε ή κάθεστε άνετα σε μια καρέκλα, κλείνετε τα μάτια και συγκεντρώνεστε στην αναπνοή σας. Όλο κι όλο που έχετε να κάνετε είναι να παρακολουθείτε τη φυσική σας αναπνοή, καθώς αυτή ρέει μέσα και έξω. Θα πρέπει να υπάρξει ένας σύνδεσμος μεταξύ του νου και του σώματος, αυτή είναι η αρχή για την καταπολέμηση της υπέρτασης. Όλοι ξέρουμε πως εισπνέουμε και εκπνέουμε, δεν έχουμε όμως διαρκή επίγνωση για αυτό. Όταν αποκτάτε αυτή την επίγνωση, δημιουργείτε αυτό το σύνδεσμο μεταξύ νου και σώματος, ελαττώνονται οι εντάσεις και πέφτει η υπέρταση. Αυτή η μείωση είναι πραγματική και μπορεί να φανεί με μια μέτρηση της πίεσης του αίματος, πριν και μετά την πρακτική. Υπάρχει πάντα μια αξιοσημείωτη διαφορά.

7. Πως αντιμετωπίζονται οι πόνοι της πλάτης;

Τα άτομα που έχουν δισκοπάθεια, ισχυαλγία, ή οποιοδήποτε άλλο πόνο στην πλάτη, δεν θα πρέπει να κάνουν ασκήσεις με κάμψη μπροστά. Μια πολύ ευεργετική στάση για τα προβλήματα στην πλάτη είναι η στάση της Κόμπρας. Μπορείτε να κάνετε την Κόμπρα όταν πονάτε, πολύ απαλά, μέχρι το σημείο όπου νιώθετε ένα ελαφρό πόνο, όχι παραπάνω. Οι γιόγκικες τεχνικές, αν διδαχθούν σωστά συστηματικά και επιστημονικά, κάνουν τους μυς, που στηρίζουν τη σπονδυλική στήλη δυνατούς, ώστε να τη συγκρατούν πιο εύκολα. Θα δείτε μεγάλη ανακούφιση, επέρχεται μεγάλη αλλαγή. Απλά χρειάζεται υπομονή, καιρό έχουμε όλοι.

8. Υπάρχουν εύκολες τεχνικές για τον πονοκέφαλο;

Εξαρτάται από την αιτία του πονοκεφάλου, γενικά όμως υπάρχουν δυο πολύ καλές πρακτικές. Η πρώτη είναι μια μέθοδος καθαρισμού της Χάθα γιόγκα, που λέγεται Νέτι. Καθαρίζει όλη τη ρινική κοιλότητα, και θεραπεύει τους περισσότερους πονοκεφάλους. Διαρκεί μερικά λεπτά. Η άλλη μέθοδος είναι μια τεχνική που ονομάζεται Σασανκασάνα. Σε αυτή καθόμαστε πάνω στα διπλωμένα πόδια μας, υψώνουμε αργά τα χέρια, κατακόρυφα με εισπνοή, εκπνέουμε και πλησιάζουμε σιγά-σιγά το κεφάλι στο πάτωμα. Σε αυτή τη στάση ξεκουραζόμαστε, κι αφήνουμε το αίμα να κυλήσει μέσα στον εγκέφαλο. Στην αρχή μένουμε έτσι γύρω στα δεκαπέντε δευτερόλεπτα, και σηκωνόμαστε για να ελέγξουμε μήπως ζαλιστήκαμε. Αν νιώσουμε ζαλάδα, σημαίνει ότι καθίσαμε κάτω πολύ, αν δεν νιώσουμε καμία ζαλάδα ξέρουμε ότι έχουμε τη δυνατότητα να μείνουμε σε αυτή τη στάση περισσότερο.

Πως μπορούμε να χαλαρώσουμε τις νοητικές εντάσεις , ώστε να χαιρόμαστε καλύτερα τη ζωή;

Η Γιόγκα Νίντρα είναι μια τεχνική χαλάρωσης, η οποία σταδιακά οδηγεί την συνειδητότητα από τις εξωτερικές στις εσωτερικές εμπειρίες, ενώ επιφέρει μια κατάσταση βαθιάς φυσιολογικής και ψυχολογικής χαλάρωσης. Αυτή με τη σειρά της ενισχύει τη δύναμή μας για δράση, εκτέλεση, αποδοτικότητα, δημιουργικότητα. Υπάρχουν πολλά βιβλία και CD πάνω σ΄αυτό το θέμα που δίνουν θεωρητική, πρακτική και επιστημονική καθοδήγηση. Το ίδιο ισχύει και για την Μπράμαρι Πραναγιάμα. Εντείνει την επίγνωση, συγκεντρώνει το νου και απομακρύνει τη νοητική και συναισθηματική ταραχή. Η πρακτική είναι πολύ απλή. Με τους δείκτες των χεριών κλείνετε τα αυτιά σας, ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι εξωτερικοί θόρυβοι. Μετά παίρνετε μια βαθιά εισπνοή, και όταν εκπνέετε παράγετε έναν ήχο σαν το βουητό της μέλισσας, «Μμμμμμμ...», για όσο κρατάει η εκπνοή. Ενώ παράγετε αυτό τον ήχο αποκτήστε επίγνωση της δόνησης μέσα στο κέντρο του κεφαλιού και προσπαθήστε να εντοπίσετε την ακριβή θέση από την οποία πηγάζει η δόνηση. Επαναλάβατε επτά με δέκα φορές κάθε μέρα. Σίγουρα θα παρατηρήσετε μια αλλαγή.

Πηγές: «ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ», Σουάμι Σιβαμούρτι Σαρασουάτι